X
تبلیغات
کشاورزی:پرورش قارچ/میوه/گل وگیاه
پرورش قارچ /میوه/گل/گیاه
 حشرات و افات

طياره‌ها: (Odonata)

حشرات اين دسته، حشراتي نسبتاً بزرگ، به رنگ‌هاي بسيار زيبا و داراي بدن باريک و کشيده مي‌باشند. چشم‌هاي اين حشرات عموماً مرکب در آسيابک‌ها بسيار بزرگ مي‌باشند به طوري که بخش اعظم سر را در بر مي گيرد. در حاليکه در سنجاقک‌ها، چشم‌هاي مرکب عموماً کوچکتر هستند. بالها باريک و کشيده و با تعداد زيادي رگ‌بال در سطح خود مي‌باشد. اين حشرات، جزء حشرات اوليه و ابتدايي محسوب مي‌شوند.

اين راسته از جمله مفيد ترين حشرات مي باشند.زيرا همه گونه هاي ان بدون استثنا شكارگرند وحشرات كامل وپوره ها از ساير حشرات وهمچنين حشرات افت تغذيه مي كنند.البته تخصص ياتعلق خاصي نسبت به گروه خاصي از حشرات ندارندواز تمام گونه هاي ديگر اعم از مفيد وغير مفيد تغذيه مي كنند.حشرات كامل اين راسته گاهي از مگس ها كه اغلب ناقل بيماري هايمختلف مي باشند تغذيه مي كنندودر كاهش جمعيت انان نقش موثري دارند.پوره هاي اين حشرات ابزي بوده ومدت زمان دوتا سه سال را درون اب زندگي مي كنند.

سَنجاقَکها((Zygoptera: جانورانی هستند که دارای سر ، سینه و شکم می‌باشند و دارای یک جفت شاخک هستند. قطعات دهانی آنها برای جویدن ، مکیدن و لیسیدن بکار می‌رود. سینه دارای سه زوج پاهای بندبند و دو زوج بال است که تغییر یافته یا تحلیل یافته یا وجود ندارد و دارای یک قلب پشتی باریک می‌باشند. تنفس آنها با لوله‌های نای منشعب و شاخه است که هوا مستقیما از منفذ تنفسی به طرف بافتها می‌رود. دفع آنها به کمک لوله‌های مالپیگی که متصل به روده عقبی است انجام می‌گیرد مغز از عقده‌های مجتمع تشکیل گردیده و همچنین دارای دو طناب عصبی شکمی با عقده‌های مشابه و متناوب و چشمهای ساده و مرکبند جنس نر و ماده از هم جدا است. منفذ تناسلی معمولا منفرد و در انتهای شکم قرار داد و معمولا تخم گذارند. تکامل و رشد بعد از باز شدن تخم تدریجی یا با دگردیسی صورت می‌گیرد.


راسته سنجاقکها:
حشراتی بزرگ و اغلب دارای بدنی کم رنگ هستند. قطعات دهانی خردکننده دارند. چشمهای آنها بزرگ و برجسته و دارای بیش از 300000 واحد بینایی است. دارای دو جفت بال با رگبالهای زیاد است. یک رگبال قوی و متقاطع و یک بریدگی یا گره‌هایی در حاشیه جلوی هر یک از بالها وجود دارد. شکم آنها باریک و دراز است. نحوه حرکت و تغذیه: حیوانات بالغ دارای پرواز قوی و کاری هستند و حشرات دیگر را در موقع پرواز صید می‌کنند و همچنین در هوا می‌توانند زمانی توقف کنند. نحوه تخم‌گذاری: در آب یا روی گیاهان آبزی تخم گذاری می‌کنند لاروها نیز آبزی هستند و با زایده‌های لب پایین خود طعمه را صید می‌کنند. در حدود 11 تا 15 پوست اندازی دارند . از سه ماه تا 5 سال دارای دگردیسی تدریجی و آهسته درآیند. سپس برای آخرین پوست اندازی تا مرحله بالغ بالدار از آب خارج می‌شوند.

  انواع گونه: دارای 5000 گونه اند و از پرمین تاکنون زندگی کرده و می‌کنند. راسته سنجاقکها دارای دو زیر راسته می‌باشند: زير راسته ناجوربالان: بالهاي عقبي در قاعده پهن تر ازبالهاي جلو است وبالها درموقع استراحت در طرفين بدن قرار مي گيرند.لاروها داراي ابششهايي درناحيه راست روده مي باشند وبراي انجام عمل تنفس اب را به داخل وخارج راست روده مي كشانند واين عمل به حركت انها نيز كمك مي كند.مانند گومفوس-اناكس اشنا-سنجاقك-رسيمپتروم. زير راسته يوغ بالان: بالها متشابهندودر موقع استراحت بالها به صورت عمودي روي پشت انها قرار مي گيرد.لاروها داراي سه ابشش برگ مانند هستند.مانندهترنيا-ارژيا-لستس. سنجاقک‌ها شکارچیان سریعی هستند که طعمه خود را در هوا شکار می‌کنند آنها به طور استثنایی قدرت دید بالایی دارند و می‌‌توانند حشرات در حال پرواز را تعقیب کنند و پاهای تیغه دار خود را در بدن طعمه فرو کنند بر خلاف این دسته از سنجاقکها سنجاقکهای یکروزه پرندگان ضعیفی هستند سنجاقک یکروزه بالغ غذا نمی‌خورد آنها طول زندگی کوتاهشان فقط می‌‌توانندجفت‌گیری کنند و تخم بگذارند.

کربونیفر بعضی از سنجاقکها دارای بالهایی به طول 61 سانتیمتر (2 پا) بودند بزرگ‌ترین گونه از خانواده سنجاقکها امروزه جزو سنجاقکهای بزرگ آمریکای جنوبی هستند که بالهایی به طول18 سانتیمتر(7اینچ) دارند سنجاقکها جزو سریعترین حشرات پرنده هستند بعضی از این سنجاقکها می‌‌توانند در فواصل کوتاه با سرعت 56 کیلومتر (35 مایل) در ساعت پرواز کنند. دگردیسی: سنجاقک و گونه‌های آن تا حدود 5 سال در زیر آب زندگی می‌کنند در طول این مرحله از زندگیشان آنها راپوره مي گويندورنگ خاكستري مايل به قهوه‌ای دارند وقتی یک پوره رشد می‌‌کند در طول رشد بارها شکل عوض می‌‌کند بعد از هر شکل عوض کردن سطح بالهای او قدری بزرگ‌تر

می‌‌شود ولی برعکس بدنش همیشه یکسان می‌‌ماند و تغییر نمی‌کند وقتی به رشد کامل رسید پوره از ساقه یک گیاه آبی صعود می‌‌کند و به بیرون آب می‌‌آید و برای آخرین بار پوست اندازی می‌‌کند و شکل خود را به عنوان یک سنجاقک ظاهرمي سازد.رنگ نهايي بدن بعد ازچندين روزظاهرميگرددسنجاقک‌ها و سنجاقک یکروزه دو راسته مختلف از حشرات را تشکیل می‌‌دهند در حدود 5000 گونه در راسته سنجاقکها وجود دارد که شامل یوغ بالان می‌‌شود تمام گونه‌های سنجاقکها در سراسر جهان در نزدیکی آبها یافت می‌‌شوند راسته سنجاقکهای یکروزه در حدود 2000 گونه را شامل می‌‌شوند این گونه‌ها نیز در نزدیکی آبها یافت می‌‌شوند ولی مجموعا" در مناطق سردتر آب یافت می‌‌شوند.

سنجاقك هاي يك روزه:اين سنجاقك درزيراب رشد مي كندومي تواندتا3سال درزيراب بمانددراوايل تابستان پوره اين سنجاقك از اب بيرون مي ايدودوباره پوست اندازي مي كندوبه سن بلوغ مي رسد.نوع بالغ اين حشره داراي سيستم گوارشي فعال نيست وبنابراين غذا نمي خوردانها جفت گيري مي كنند تخم مي گذارندودرطول چندساعت مي ميرند. سنجاقك سبز: سنجاقك از بزرگترين سنجاقكها در امريكاي شمالي است.سنجاقك سبز اوايل تابستان پوره اين حشره از طريق صعود به وسيله ساقه گياهان كناره اب بالا مي ايد وپوست اندازي كرده ودوران بلوغ را اغاز مي كنند.

 رمزگشایی سفرهای اسرارآمیز سنجاقک‌ها به سوی نواحی گرمسیر:

دانشمندان موفق شدند، سرانجام از اسرار سفرهای پر رمز و راز سنجاقک‌ها به منظور یافتن نقاط گرمسیر پرده بردارند.
به گزارش سرویس علمی پژوهشی ایسکانیوز به نقل از مجله Biology Lettersگروهی از محققان آمریکایی مستقر در دانشگاه Princeton توانستند با اتصال یک ردیاب رادیویی کوچک شده 300 میلی گرمی، سفرهای اسرار آمیز سنجاقک‌ها به دنبال نواحی گرمسیر، رمز گشایی کنند.

یک نفر از این گروه تحقیقاتی موظف بود، امواج ارسالی از این ردیاب را توسط یک هلی‌کوپتر مجهز به دستگاه‌های گیرنده بود، به ثبت برساند.

دیگر دانشمندان از طریق گیرنده‌های مستقر در لابراتوار دانشکده به بررسی دقیق چگونگی حرکت این حشره در طول سفر پرداختند. نتایج نشان داد که این سنجاقک‌ها قادرند در طول روز تا مسافت 85 مایل که معادل 137 کیلومتر است را بدون وقفه پرواز کند.

 دوئل سنجاقکها ________________ زندگی اخلاقی و اجتماعی جانوران:

عشقبازی نازک بالان نیزجالب و تماشائی است . سنجاقکهای نر به گرد ماده ای جمع می شوند ؛ حیوان ماده نسبت به همه ی آنها بی اعتنا است کسی به ماده نزدیک نمی شود و جسارت از قوی ترین آنها سر می زند ؛ این خود مقدمه ی نزاع عشقی است . یک یک در این نزاع شرکت می کنند و فرد پیروز؛ آماده ی زد و خورد دوم می شود . حیوان ماده در تمام مدت جنگ تماشاگر ساده ای است که در کنار نرها باقی می ماند ؛ نرها هم به او اعتنایی ندارند . قهرمان جنگها به حضور ماده پذیرفته می شود ولی حیوان ماده باز هم بی اعتناء است . سنجاقک ماده به فرار تظاهر می کند و اوج می گیرد ؛ حیوان نرپیشاپیش حیوان ماده به رقص می پردازد با این کوششها می خواهد توجه حیوان ماده را جلب کند . از جسارت نر ؛ ماده راضی می شود زیرا در پایان رقص حیوان نر خود را به شدت به ماده می کوبد و جفتگیری در این بر خورد شدید صورت می گیرد. 

 مهاجرت سنجاقکها:

مهاجرت سنجاقکها بر خلاف پرندگان یکطرفه است و این بدین معناست که فرزندان سنجاقک هایی که در پاییز به سمت جنوب حرکت کرده اند در بهار به سمت شمال سفر می کنند؛ و سرانجام اینکه از میان 2500 گونه از این حشرات تنها 50 نوع آن همانند پرندگان به مهاجرت می پردازند و رازعلت سفر طولانی آنها تا کنون ناشناخته مانده است.

اسيابكها:Zygopteraچشم هاي مركب بسيار درشت دارندكه در بالاي سربه يكديگر متصل شده اند.سينه ي انها ستبر وبال هاي عقب انها كمي از بالهاي جلو بزرگترمي باشند.

  تشخيص پوره آسيابک‌ها از پوره سنجاقک‌ها:

پوره سنجاقک‌ها عموماً در انتهاي بدن داراي زوائد برگ مانندي هستند، ولي در پوره آسيابک‌ها اين زوائد برگ مانند ديده نمي‌شود. همانطور که اشاره شد پوره‌هاي حشرات نيز شکارگر هستند و در محيط‌هاي آبي از حشرات به ويژه از لارو پشه‌ها و ساير حشرات تغذيه مي‌کنند. 

غير از چشم‌هاي مرکب، سنجاقک‌ها و آسيابک‌ها چه تفاوت ديگري با هم دارند؟

ساده‌ترين روش براي تشخيص آسيابک‌ها از سنجاقك‌ها اينست که در آسيابک‌ها بال‌هاي عقب در قاعده عريض‌تر از بال‌هاي جلوست در حاليکه در سنجاقک بال‌هاي عقب و جلو داراي شکلي يکسان بوده و از نظر اندازه مشابه هستند. 

      


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط نسترن در یکشنبه بیست و چهارم مرداد 1389  |
 کشاورزی
|+| نوشته شده توسط نسترن در یکشنبه بیست و هفتم تیر 1389  |
 پرورش قارچ شامپینیون/چغندر/گل /گیاه ومیوه

                        پرورش قارچ شامپینیون

تاریخچه کشت قارچ شامپینیون:

پیدایش پرورش قارچ شامپینیون مدیون یک اتفاق می باشد. اولین بار در سال 1600 میلادی از پرورش آن توسط OLIVER DE SERRES گزارش شده است. در کشور فرانسه گروهی از باغبانان دریافتند که بر روی کودهای حیوانی انبار شده قارچ شامپینیون رشد کرده است و به این نتیجه رسیدند که می توان بر روی این گونه کودها قارچهای خوراکی دیگری را پرورش داد، به شرطی که بسترهای کودی جدید را با آب حاصله از شستشوی قارچ شامپینیون که برای پخت اماده می شد آبیاری نمایند.

این روش نشان داد که این سبک پرورش تنها جهت قارچ شامپینیون از جنس Agaricus و گونه bisporus مقدور است و نه برای انواع صحرایی آن که از اجداد آن به شمار می آید. پرورش قارچ شامپینیون ابتدا فقط در فضای آزاد صورت گرفت. نخست در اواخر قرن هیجدهم مشخص شد که قارچ شامپینیون را نیز می توان به خوبی در محل های تاریک نظیر زیر زمین و یا معدن زغال سنگ پرورش داد. عمدتاً گسترش قارچ شامپینیون در فرانسه بیشتر در حومه پاریس ("Champignon de paris") بوده است. از آنجا به کشورهای همسایه فرانسه و همچنین به آمریکا برده شد. پرورش آن در کشور آلمان به مقدار زیاد در اواخر قرن نوزدهم بوده است. در اینجا بیشتر تولیدی های بزرگ تولید آن را به نحو احسن انجام می دادند و اکثراً در زیر زمینی ها کشت می شد. اگرچه در اوایل قرن بیستم سالنهای مخصوص و بزرگ پرورش قارچ کارآیی خود را به اثبات رساندند ولی امر پرورش و تولید قارچ تا اواسط قرن بیستم بیشتر در واحدهای کوچک و محدود کشت می شد. از سال 1950 میلادی در استان راین لاند آلمان تعدادی از واحدهای خصوصی کوچک فعال شدند. امروزه بیش از 50 درصد واحدهای تولیدی آلمان در این استان مستقرند.

 

 

 

اهمیت کشت قارچ شامپینیون

تولید جهانی قارچ شامپینیون در این بین سالانه از مرز یک میلیارد مارک گذشته است و هنوز هم در همه جا افزایش تولید به چشم می خورد. بزرگترین تولید کننده قارچ خوراکی در جهان آمریکاست که میزان تولید آن تقریباً معادل مجموع تولید کشورهای فرانسه و انگلستان می باشد. در میان کشورهای اروپایی، پس از فرانسه و انگلستان می توان کشورهای هلند، آلمان و دانمارک را نام برد.

تولید قارچ شامپینیون در آسیا در دهه گذشته افزایش جهشی داشته است. تولید کنندگان اصلی کشورهای تایوان، کره و ژاپن می باشند. محصول تولید شده در کشورهای تایوان و کره برای مصارف داخلی نبوده بلکه به امر صادرات اختصاص دارد. از آنجائیکه در این کشورها به علت وجود شرایط آب و هوایی مساعد، کشت و پرورش قارچ بدون مخارج سنگین در امر احداث سالنها، منابع حرارتی، تهویه و غیره مقدور است و هزینه نیروی کار نیز تنها بخش ناچیزی از دستمزد کشورهای اروپایی را دربر می گیرد، و به جهت هزینه تولید بسیار پایین فروش کنسروهای ارزان را در بازارهای اروپایی و آمریکایی مقدور ساخته است.

در گذشته در کشور آلمان قارچ شامپینیون پرورشی به عنوان یک غذای فانتزی تلقی می گردید و تولید داخلی می توانست نیاز را تا حد زیادی برطرف نماید. در آن زمان مصرف سرانه از 40 گرم در سال (1950) به 710 گرم (1966) افزایش یافت و در سال 1969 از مرز یک کیلوگرم تجاوز کرد. از مقدار مصرفی حدود  به صورت کنسرو و  به صورت قارچ تازه مصرف می گردد. تقریباً 30 درصد مصرف بازار آلمان تولید داخلی بوده که عمدتاً به صورت قارچ تازه عرضه می شود. در صورتی که کنسرو قارچ مصرفی آلمان اغلب از کشورهای فرانسه (31 درصد)، هلند (17 درصد)، و تایوان (51 درصد) تامین می گردد.

درحالیکه میزان تولید قارچ شامپینیون در آلمان در سال 1959 هنوز 5100 تن را شامل می شد تولید آن در سال 1965 به 9000 تن و در سال 1967 حتی بیش از 15000 تن رسید. علل افزایش تولید را می توان از یک طرف به علت افزایش سطح زیر کشت و از طرف دیگر به دلیل افزایش عملکرد محصول در هر m2 واحد سطح دانست. درحالیکه تا قبل از جنگ جهانی دوم میزان عملکرد از 2 تا 4 کیلوگرم در یک متر مربع طبیعی به نظر می رسید، میزان 6 کیلوگرم محصول در سال 1958 و 8 کیلوگرم در سال 1960 طی مدت 8 تا 10 هفته دوره پرورشی یک عملکرد خوب تلقی می شد. در سال 1969 واحدهای تولیدی زیادی وجود داشتند که متوسط عملکرد آنها بیش از 15 کیلوگرم در یک متر مربع طی مدت 5 هفته دوره پرورش بود. بازهم با افزایش بیشتر عملکرد در واحد سطح می توان حساب نمود. در حال حاضر در آلمان مقدار تولید قارچ شامپینیون پرورشی تقریباً دو برابر قارچهای خوراکی است که از جنگلها جمع آوری می شوند.

 

چرخه زندگی قارچ شامپینیون

آنچه را که در اصطلاح قارچ می نامند، تنها قسمت هوایی اندام این گیاه است که در بالای سطح خاک مشاهده می شود درحالی که قارچ در حقیقت از یک شبکه ای از رشته های نازک و ظریفی تشکیل شده است که به آن ریسه یا میسل می گویند. هریک از این رشته ها هیف نام دارد که از یک مجموعه فشرده این هیفه ها اندام قارچ به وجود می آید.

درحالیکه دانه های گیاهان عالی از طریق تولید جنسی حاصل می گردد، در قارچها، توسط هاگ جدا شده از زیر کلاهک تکثیر می شوند. چنانچه به هاگها رطوبت برسد از آنها رشته های نازکی خارج می شوند که با انشعابات بعدی بیشتر، مجموعه ای از بافت قارچ را به وجود می آورند. رشته های به وجود آمده جهت تغذیه در داخل ماده غذایی بستر کشت فرو رفته و گسترده می شود. از به هم پیوستن هیف ها رشته های ضخیم تری به وجود می آیند که بعداً تولید رشته های ضخیم تری می نماید. به روی این رشته ها سپس گره های کوچکی تشکیل می گردد. در شرایط مناسب پیکر قارچ یعنی کلاهک و پایه به وجود می آید. در کشور آلمان زمانی محصول برداشت می شود که هنوز کلاهک بسته است، در صورتی که در انگلستان قارچهایی برداشت می شوند که پایه آنها طویل شده و کلاهک آنها کاملاً باز شده است. پرده بین کلاهک و پایه ولوم، که قسمت زیرین را قبلاً پوشانده است پاره می شود. لبه های خم شده به طرف پایین و داخل به طرف بیرون باز می شوند و بدین ترتیب کلاهک می تواند پهن و حجیم شود. در قسمت زیرین کلاهک پره های شعاعی دیده می شوند که به آن لامل گفته می شود. لاملها در ابتدا صورتی کم رنگند که به تدریج به رنگ قهوه ای تا تقریباً سیاه درمی آیند. این پدیده رنگی به وسیله تعداد زیادی از هاگهای قهوه ای تیره رنگ که به روی لایه های لامل ها ساخته می شوند ایجاد می گردد. هاگها از سلولهای طویل (بازدیدها) جدا می گردند. تعداد هاگها در قارچ شامپینیون (Agaricus bisporus) معمولاً 2 عدد، در کشت های کهنه بعضی اوقات 3 تا 4 عدد می باشد. هاگها بسیار کوچک (بطول 008/0 تا 009/0 میلیمتر) و خیلی سبک هستند که با کوچکترین حرکت هوا به نقاط دور پراکنده می شوند. پرورش دهنده شامپینیون برای تولید از این هاگها استفاده نمی کند، بلکه بجای آن از ماده دیگری به نام مایه قارچ استفاده می شود که توسط مؤسسات خاصی از هاگها یا قطعات بافت تهیه می گردد.

 

روش کشت پشته ای قارچ شامپینیون

در کشت های اولیه پرورش قارچ شامپینیون همانند پرورش خیار و خربزه در فضای آزاد صورت می گرفت. از کودهای حیوانی پوسیده پشته هایی به عرض تقریبی 75 سانتیمتر تدارک و تهیه شده و در آن مایه قارچ تلقیح می گردید و به منظور حفظ گرما به مدت طولانی، پشته ها را به وسیله کاه به ضخامت 20 تا 30 سانتیمتر می پوشاندند. پس از آن که رشد و نمو میسیلیومها به اتمام رسید کاه را برداشته و پشته را با خاک می پوشاندند، موفقیت در این روش، اقلیمی را طلب می کند که شرایط آب و هوای مساعد برای رشد و نمو قارچها فراهم کند (مثل فصل پاییز در آلمان). پس از اتمام کشت، کود باقیمانده را جهت بهسازی خاک استفاده کرده و پشته های جدید را در نقاط دیگر احداث می کنند.

گاهگاهی بسترهای مارچوبه نیز در جهت شمالی آن توسط مایه قارچ تلقیح گردیده و سطح آن را خاک پوشانیده و اقدام به پرورش قارچ شامپینیون می شد در قسمتهای شمالی بستر رطوبت به خوبی حفظ می شود. آبیاری تنها در یک دوره خشک طولانی ضرورت خواهد داشت. همچنین می توان در داخل گلخانه نیز در اواخر تابستان اقدام به پرورش قارچ شامپینیون نمود، اگر پنجره گلخانه را با پوشش کاه به منظور حفظ از گرما پوشانده و در موقع نیاز اقدام به تهویه گردد.

بطور معمول پرورش قارچ در محیط های بسته صورت می گیرد در جائیکه بتوان حرارت را به خوبی تنظیم نمود. ساده ترین روش که از فضای موجود بطور محدود نیز بهره گرفته می شود استفاده از کف سالن است که بر روی آن به ضخامت 20 تا 30 سانتیمتر بطور منظم کود حیوانی ریخته شده باشد. ضروری است ابتدا از انتهای محل اقدام به ریختن کود نمود. و به تدریج تا درب ورودی اینکار را باید ادامه داد. همواره باید سعی نمود تا کود در همه جا یک دست بر روی کف ریخته شود. به همین علت در موقع ریختن کود از چنگک که برای فشردن به آرامی به روی کود کوبیده می شود استفاده می شود. در خاتمه بستر کاشت را همانند زمینی که پس از کشت چمن صاف و همواره می گردد توسط تخته هایی که زیر پا نصب می شود صاف می کنند. در صورت استفاده از بذر بایستی قبل از ریختن کود در داخل سالن با آن مخلوط کرد اما در صورتی که از قطعات میسیلیوم استفاده شود باید پس از ریختن کود تلقیح انجام گیرد.

در محیطهای سرد مثل آب انبار و یا زیرزمین منازل پشته ها را نسبتاً مرتفع و در محیطهای گرم (مثل اسطبل و یا انبار) کم ارتفاع تهیه می شود. جهت انجام عملیات داشت و برداشت می توان بر روی بستر کاشت از جایگاه متحرک استفاده نمود و یا قبل از اینکه خاک پوششی را بر روی بستر کاشت بریزند، به فاصله 120 سانتیمتر از هم راهروهایی برای رفت و آمد درست می کنند.

در کشت پشته ای همانند کاشت سبزیجات در فضای آزاد از سطح زیر کشت بیشتری استفاده می شود و نتیجتاً نیز می توان محصول بیشتری بدست آورد. عرض پشته ها اغلب در قسمت پایین 40 تا 50 سانتیمتر است و به تدریج از عرض آن در قسمت بالای پشته کم می شود، به نحوی که در ارتفاع 30 سانتیمتری عرض پشته به 15 تا 18 سانتیمتر می رسد. کناره های پشته را باید صاف کرد. این بسترها این حسن را دارند که کارگران در موقع برداشت محصول به راحتی روی پشته خم می شوند. از آنجائیکه راه رفتن در امتداد طول بستر انجام می گیرد، راهروی بین دو پشته بسیار کم عرض خواهد بود.

شکل بستر پشته ای را می توان تغییر داد، طول پشته بستگی به درازای محل کشت دارد. بعضی اوقات از مخازنی استفاده می شود که در آنها پهن را با پا فشرده و سپس آن را در محل خالی تخلیه می کنند. چسبیدگی کود را می توان به وسیله آهک از بین برد. بسترهای پشته ای برای فضاهای گرم و خشک به علت تبخیر شدید مناسب نیستند.

 

روش کشت جعبه ای قارچ شامپینیون

از آنجائیکه پرورش قارچ شامپینیون در کشت قفسه ای نیازمند سالنهایی به ابعاد مشخص می باشد از این رو اکثراً از انبارها، آب انبارها و یا در زیر زمین منازل موجود برای پرورش قارچ از جعبه های چوبی استفاده می شود. جهت این کار جعبه های ارزان قیمت ماهی به ابعاد 17×48×75 سانتیمتر قابل استفاده می باشد. این جعبه ها را می توان با بهای نازل از مغازه های ماهی فروش خریداری نمود و برای 5 تا 6 بار جهت کشت قارچ بکار گرفت قبل از آنکه مصرف بیشتر با هزینه گزاف تعمیرات مقدور باشد.

این جعبه ها به صورت شطرنجی به روی همدیگر قرار داده می شود. از این رو فضای محل کشت بطور 4 تا 5 طبقه ای استفاده می گردد. با این جعبه ها به طرق مختلف می توان از فضای موجود استفاده نمود. در مقابل محاسن این جعبه ها از جمله بهای نازل و امکان تطابق جعبه ها به فضای موجود کشت، معایب آن عبارتست از تهویه بد و نامناسب کشت به همراه مشکل جابجایی آنها که به هیچ وجه قابل مکانیزه کردن نمی باشد. به این دلایل بکارگیری جعبه های ماهی برای پرورش قارچ تدریجاً متروک می شود.

در مقابل این در واحدهای بزرگتر از جعبه های بزرگتری استفاده می شود ولی حتی در این واحدها نیز جعبه ها دارای اندازه ثابتی نیستند. ابعاد جعبه ها معمولاً به عرض 20/1 تا 40/1 (حدنهایی دسترسی کارگران زن برداشت کننده قارچ) و به طول 2 متر می باشند.

در مقابل جعبه های ماهی که پر شده با کمپوست 30 تا 35 کیلوگرم وزن داشتند و از این رو هنوز امکان حمل و نقل آنها با دست وجود داشت، وزن جعبه های بزرگتر با کمپوست بین 150 تا 200 کیلوگرم بوده و بنابراین جهت حمل و نقل آنها باید از وسایل مکانیزه استفاده کرد. برای اینکه بتوان فاصله لازم جهت برداشت محصول در بین طبقات جعبه ها حفظ شود، آنها را به وسیله قطعات چوبی مکعبی شکل از هم جدا نموده و این قطعات چوب را در گوشه های جعبه محکم کرده و در بالا و یا پایین جعبه قرار می دهند. با استفاده از جعبه های بزرگ امکان مکانیزاسیون جهت حمل و نقل خالی کردن مواد داخل آن به آسانی امکان پذیر می گردد. جعبه ها را باید از چوبهای مقاوم و به خوبی آغشته به ماده ضد آب ساخت و در تهیه آنها به جای میخ بایستی از پیچ استفاده نمود. گرچه استفاده از جعبه های بزرگ امکان مکانیزاسیون را فراهم می سازد ولی هزینه این کار زیاد است، بنابراین تنها در واحدهایی از این روش استفاده می شود که نیمه مکانیزه و یا تمام مکانیزه باشند.

 

مواد افزودنی قارچ شامپینیون

برای اینکه کمپوستی بدست آید که برای پرورش قارچ شامپینیون غنی از مواد غذایی باشد، ضروری است که به آن مواد مورد نیاز اضافه شود. در حال حاضر از کودهای پطاسه و فسفره به عنوان مواد افزودنی استفاده نمی شود. زیرا ثابت شده است که در کود اسبی به مقدار کافی از این دو عنصر یافت می شود. با افزودن گچ و آهک اسیدها خنثی می شوند و درجه اسیدی (PH) مطلوب بدست می آید و در نهایت بافت کمپوست به نحو مطلوبی اصلاح می شود. خصوصاً زمانی که از آمونیم سولفات به عنوان منبع تکمیلی ازت بهره گیری می شود، استفاده از آهک ضرورت می یابد. با مخلوط کردن ازت، تجزیه مواد بهتر انجام گرفته و کمپوستی با مواد مطلوب تهیه می شود. ازت را معمولاً به شکل ازت معدنی و اغلب به صورت آمونیم سولفات و یا اوره اضافه می کنند. ازت آلی را می توان به صورت پودر خون، پودر ماهی و امثالهم با درصد ازت بالا (14-10 درصد)، غلات جوانه زده، پودر پنبه دانه، پودر یونجه، کود مرغی و امثالهم با ازت متوسط (6-4 درصد) و یا تفاله چغندر، ذرت بلال و ضایعات کارخانجات الکل گیری و غیره با درصد کم ازت ولی مقدار زیاد کربوهیدرات ها اضافه نمود.

 

تخمیر

برای آن که کاه و مواد افزودنی به فرمی تبدیل گردد تا محیطی مناسب برای رشد و نمو قارچ فراهم شود، ابتدا عمل تخمیر صورت می گیرد. جهت انجام این عمل شرایط زیر باید به وجود آیند:

1- خرد و نرم شدن اجزای کاه

2- افزایش مقدار رطوبت

3- خرد کردن و مخلوط کردن به منظور دسترسی به مواد یک دست با بافت سبک

4- تغییر یافتن اجزای کاه به مواد غذایی به نحوی که برای میسیلیومهای شامپینیون بهتر قابل دسترسی باشد.

5- تثبیت ازت آمونیاکی

6- خنثی کردن اسیدها

7- تنظیم مقدار PH (بین 7 تا 8)

تخمیر مواد اغلب به صورت کمپوسته شدن با زیر و رو نمودن مکرر و پاستوریزاسیون نهایی انجام می گیرد. در صورتی که این عمل به روش تیل، فقط با یک بار استریلیزاسیون در داخل اتوکلاو به پایان می رسد. تجزیه مواد غذایی در اثنای مرحله تخمیر به وسیله موجودات میکروارگانیسم داخل کمپوست (میکروبها) انجام می گیرد. نخست باکتریها و قارچها فعال می شوند که در دمای 25 درجه سانتیگراد به خوبی رشد می کنند. با افزایش درجه حرارت این موجودات از بین رفته و گروه دیگری که می توانند حرارتهای حدود 45 درجه سانتیگراد را تحمل کنند، فعالیت می کنند. آکتینومیستهای گرما دوست در حرارت 45 تا 55 درجه سانتیگراد به خوبی رشد و نمو می کنند. برای این که مراحل تخمیر به خوبی انجام گیرد، باید کمپوست را چندین بار زیر و رو کرد تا کلیه قسمتهای آن به طور یکسان در معرض اکسیژن قرار گیرد. با افزودن آب به مقدار کافی می توان درصد مناسب رطوبت را بدست آورد.

به وسیله فعالیت میکروبها (باکتریها، آکتینومیستها و قارچها) کربوهیدراتهای ساده تجزیه و گرما آزاد می شود. به دلیل ایجاد گرمای زیاد و اثر آمونیاک موجود در داخل کمپوست، کاه نرم شده و تغییر فرم داده و می تواند مقدار بیشتری آب جذب کند. گرمای بیش از حد نیز می تواند موجب سوختگی شود، به همین دلیل باید به موقع زیر و رو کرد. در مرحله تخمیر، مواد آلی زیادی تجزیه می شود، به طوری که قسمت اعظم مواد خشک کمپوست از دست می رود. ابتدا کربوهیدراتهای ساده تجزیه می شوند، درحالیکه کربوهیدراتهای مثل لیگنین، بدون تغییر باقی می مانند؛ بطوری که در پایان کار، مقدار زیادی از آنها در داخل کمپوست وجود خواهد داشت. از آنجایی که میسیلیوم شامپینیون برخلاف قارچهای رقیب، به خوبی کربوهیدراتهای تجزیه نشده را مورد مصرف قرار می دهد، لذا شرایط مساعد رشد و نمو شامپینیون فراهم می شود. میکروبها می توانند برای رشد و نمو خود از ازت آمونیاکی موجود در کمپوست استفاده کنند. پس از مرگ میکروبهای گرمادوست میسیلیومهای شامپینیون می توانند برای رشد و نمو خود از پروتئین بدن آنها بهره برداری نمایند. مضافاً در اثنای تهیه کمپوست قسمتی از ازت در داخل لیگنین جذب می شود و بدین ترتیب یک کمپلکس به اصطلاح لیگنین- موهوس با ازت فراوان به وجود می آید.

 

مقادیر کمپوست موردنیاز

مقدار موادی که به ازای هر متر مربع سطح زیرکشت مورد استفاده قرار می گیرد، کاملاً متفاوت است. میزان محصول بستگی به مقدار کمپوست دارد و برای هر متر مربع به طور معمول حدود 100 کیلوگرم کمپوست نیاز است. چنانچه مقدار کمپوست زیاتر از حد مورد نیاز باشد ممکن است این خطر به وجود آید که در داخل توده کمپوست مخصوصاً در تابستان گرمای بیش از حد ایجاد شود. و این خطر در کمپوست هایی که طی زمان طولانی تری تهیه می شوند در مقایسه با کمپوستهایی که در زمان کوتاهی تهیه می شوند کمتر است. به همین دلیل در مؤسسات تولیدی در تهیه دراز مدت کمپوست، مقدار 190 کیلوگرم در یک مربع توصیه می شود. بالطبع محصول حاصله نیز بیشتر خواهد بود.

 

هر کیلو شامپینیون دارای 900 سانتیمتر مکعب آب، 90 گرم مواد آلی خاکستر و بر طبق نظریه GERRITS (1968) برای تهیه یک کیلوگرم شامپینیون، 220 گرم مواد آلی موجود

 در کمپوست به مصرف می رسد که تقریباً 90 گرم برای رشد اندام قارچ و 130 گرم برای تأمین انرژی (گرما) لازم است.

 

تأمین آب موردنیاز :

•  عملیات داشت قارچ شامپینیون شامل تنظیم حرارت و رطوبت، تهویه، مبارزه با آفات و امراض و همچنین تمیز کردن بستر قارچ در اثنای برداشت محصول می باشد.

•  از آنجائیکه قارچ آب مورد نیاز رشد و نمو را از کمپوست می گیرد، باید از زمان تهیه کمپوست نیاز آبی برای تولید موفقیت آمیز قارچ مدنظر قرار گیرد. از این رو کمپوست باید حداقل از 75-72 درصد وزنی آب تشکیل شده باشد. چنانچه میزان آب کمپوست کم باشد، می توان هنگام حمل آن به سالن پاستوریزاسیون و یا اگر لازم باشد همچنین در زمان پاستوریزاسیون، آب به آن افزود. 

•  برای حفظ رطوبت هوا در زمان پاستوریزاسیون و همچنین در زمان گسترش میسیلیومها باید تدابیری اندیشید تا تبخیر آب کاهش نیابد. برای اینکار کف و دیوارها را مربوط نموده و بستر کشت را نم پاشی می کنند. پوشانیدن سطح بستر کشت بوسیله کاغذ موجب می شود تا رطوبت در کمپوست به خوبی حفظ گردد. در این شرایط محیطی، میسیلیومها به خوبی رشد کرده و از شیوع بیماری قارچی جلوگیری می شود.

 

 

آبیاری

خاک پوششی باید از ابتدا کاملاً اشباع از رطوبت باشد تا بدین ترتیب از آبیاری زیاد که باعث باطلاقی شدن بستر و در نتیجه عدم امکان تبادل گازها می شود، جلوگیری نمود. در مرحله تشکیل اندام قارچ سعی می شود تا رطوبت هوا و دما پایین نگهداشته شود. چنانچه رشد میسیلیومها خیلی دیر متوقف شود از سطح خاک پوششی خارج گشته و اندام قارچ طویل می شود و با خشک شدن خاک پوششی نیز خشک می شود و به کلی از بین خواهد رفت. این خطر خصوصاً در فصل زمستان و در گرمای زیاد بیشتر اتفاق می افتد. چنانچه رشد میسیلیومها در زمان پیش از موعد پایان یابد، قارچها در عمق نامناسب در داخل خاک به وجود می آیند، به آسانی کثیف شده و محصول خوبی بدست نمی آید. مخصوصاً در فصل تابستان، چنانچه رطوبت نسبی هوا بالا باشد، این حالت بیشتر به چشم می خورد.

زمانی که قارچها به بزرگی یک عدس رسیدند، می توان اقدام به آبیاری بیشتر نمود. باید توجه داشت که آبیاری بطور یکنواخت انجام گیرد. به عبارت دیگر آبیاری مکرر با حجم کم آب بهتر از آبیاری با فاصله با حجم آب بیشتر است که موجب باطلاقی شدن بستر می شود. بستر کاشت معمولاً باید تا آغاز برداشت محصول رطوبت کافی داشته باشد بطوری که در اثنای برداشت محصول نیاز به آبیاری نباشد. ولی اگر در این زمان نیازی حس شود، (مخصوصاً در مرحله باردهی زیاد) باید بلافاصله پس از تهویه کافی برای خشک شدن سریع قارچها آبیاری گردد تا بتوان از تغییر رنگ و ایجاد لکه های باکتریایی بر روی قارچ جلوگیری نمود. پس از برداشت اکثر قارچهای هر مرحله را می توان مجدداً بستر کاشت را برای مرحله برداشت بعدی آبیاری کرد. پس از برداشت مرحله سوم می توان مقدار آب را تا حدی کم کرد و دما را قدری افزایش داد. در اینجا از ذکر مقدار آب خودداری می شود زیرا این میزان به نوع مواد متشکله خاک پوششی، عملکرد محصول، شدت تهویه و غیره بستگی دارد که ارائه یک پیشنهاد دقیق غیر ممکن است.

جهت آبیاری معمولاً از آب پاشهایی استفاده می شود که دارای سوراخهای بسیار ریز هستند. آبیاری با آبپاش سوراخ بزرگ موجب باطلاقی شدن خاک پوششی می گردد. چنانچه از آب پاشهای بارانی متحرک استفاده شود، آبیاری سرعت یافته و آب به طور یکنواخت در تمام 5 طبقه پاشیده خواهد شد. راه دیگری برای خودکار نمودن آبیاری بکارگیری سیستم آبیاری فتیله ای می باشد. در این سیستم آب از طریق یک شبکه لوله های PVC در زیر قفسه های کشت امتداد داشته و از داخل لوله در فواصل مناسب فتیله ای مخصوص با الیاف مصنوعی به کف بستر کشت در ارتباط موئین بوده و کمبود رطوبت بستر کشت در اثر تبخیر را با مکیدن رطوبت لازمه از لوله های PVC بطور خودکار جبران می نمایند.

 

روشهای پیشگیری و مبارزه با آفات و امراض

از آنجائیکه قارچ شامپینیون به صورت تک محصول بوده یا به عبارت دیگر محصولی است که مداوماً در سالنهای ثابت تولید می گردد، از این نظر خطر ابتلا به بیماریها و آفات در این محصول زیاد است. به همین دلیل اقدامات گیاه پزشکی نقش مهمی در تولید قارچ ایفا می کند. از آنجائیکه امروزه مواد شیمیایی فراوان در هوا و غذای انسان یافت می شوند که می تواند برای سلامتی خطر آفرین باشد، از این رو باید جهت مبارزه اقداماتی در پیش گرفت که با سایر روشهای پیشگیری بیماریها و آفات مغایر بوده و نهایتاً از مواد شیمیایی استفاده نمود.

باید سعی نمود که همواره شرایط مناسبی برای رشد و نمو فراهم نمود. زیرا گیاهان در شرایط محیطی مناسب، بهتر می توانند در مقابل آفات و امراض مقاومت زیادی را از خود نشان دهند.

 

آفات حیوانی

نماتدها:

نماتدها جانداران رشته مانندی به طول حداکثر یک میلیمتر می باشند که با چشم غیر مسلح قابل رویت نیستند. نماتدها همه جا یافت شده و معمولاً از طریق کود حیوانی و یا خاکهای پوششی و در برخی مواقع نیز از طریق مواد افزودنی سرایت می کنند. مگس قارچ شامپینیون و کنه ها نیز می توانند نماتدها را انتشار دهند. نماتدها به سرعت تکثیر می شوند و می توانند بدین ترتیب خسارات زیادی وارد سازند. از یک نماتد ماده Aphelenchoides می تواند در عرض 10 هفته بیش از یکصد هزار لارو به وجود آورد.

از خطرناکترین نماتدها انواع خاردار (Ditylenchus, Aphelenchoides و Paraphelenchus) هستند که با خارهای موجود در قسمت دهان، میسیلیومهای قارچ را نیش زده و مواد داخل آن را می مکند. در قسمتهای خسارت دیده، باکتریها تجمع یافته و در خاتمه میسیلیومها را نابود می کنند. نماتدهای بدون خار (Rhabditis) از انواع ساپروبیونت بوده که در درجه اول توسط ترشحات متابولیسمی خود، رشد میسیلیومها را متوقف می کنند. زیرا این نماتدها در گروههای بسیار بزرگی ظاهر می شوند. لاروها در دمای 18 تا 20 درجه سانتیگراد و رطوبت زیاد به سرعت تکثیر می یابند. در شرایط خشک می توانند به خواب رفته و درجه حرارتهای بالا را تحمل کنند. نماتدهای قسمت مرکزی کمپوست در موقع تهیه آن (در صورتی که در داخل توده کمپوست باشند)، در دمای 54 درجه سانتیگراد از بین می روند. ولی نماتدهایی که در سطوح خارجی کمپوست یافت می شوند، نخست در موقع پاستوریزاسیون از بین خواهند رفت. در مجاورت دمای 54 تا 60 درجه سانتیگراد طی مدت 15 ساعت از بین می روند، چنانچه اگر این گرما در کمپوست و در سالن ایجاد گردیده و کود دارای رطوبت کافی باشد. ولی چنانچه سطح کمپوست خشک باشد، تعدادی از نماتدهایی که در حال خواب به سر می برند، می توانند حتی دمای پاستوریزاسیون را نیز تحمل نمایند. نماتدهای موجود در خاک پوششی بوسیله بخار آب و یا مواد ضد عفونی کننده از بین می روند.

خسارات حاصله از نماتدها زمانی ظاهر می گردند که امکان مبارزه با آن وجود نداشته باشد، به عبارت دیگر زمانی که محصول باید برداشت گردد. پس از کاهش شدید محصول و از بین رفتن تعداد زیادی از قارچها درمی یابیم که میسیلیوم قارچ به ندرت در خاک پوششی و کمپوست وجود دارد. چنانچه کمپوست دارای بوی نامطبوع باشد، می توان آن را به حساب خسارت نماتدها گذاشت. در این صورت باید نمونه های خاک را به مؤسسات خاکشناسی برای آزمایش ارسال داشت.

به منظور پیشگیری باید محل تهیه کمپوست و راهروهای سالنها را همیشه تمیز نگهداشته و مرتب ضدعفونی نمود. قبل از هرچیز باید مرحله پاستوریزاسیون به خوبی انجام گیرد و خاک پوششی نیز ضدعفونی شود. از آنجایی که نماتدها در اثنای دوره پرورش قارچ در درزها و شکافها و محل های نرم تخته ها تا عمق 2 میلیمتر نفوذ می کنند، از بین بردن آنها در دمای معمولی پاستوریزاسیون زمانی امکانپذیر است که قسمتهای چوبی قبلاً به خوبی مربوط شده باشند تا نماتدها از حالت استراحت خارج شوند، در معرض درجه حرارت پاستوریزاسیون قرار گرفته و نابود شوند.

حشرات

حشرات بسیار خطرناک عبارتند از مگسها (Phoridae) و پشه های قارچ شامپینیون (Sciaridae) آنها نه تنها بخاطر تغذیه میسیلیوم قارچ خوراکی به وسیله لاروشان زیان بار بوده، بلکه می توانند کم و بیش در داخل قارچ نفوذ کرده و عامل انتقال بیماریهای قارچی و ویروسی و همچنین ناقل نماتدها و کنه ها باشند

بعضی از انواع مگسها با قارچها زندگی همزیستی دارند و بر روی قارچهای وحشی نیز یافت می شوند. لارو بدون سر و پای این مگسها با 4 میلیمتر طول از میسیلیوم قارچ تغذیه کرده و یا از طریق پایه قارچ با ایجاد دالانهایی که درست می کند به کلاهک راه پیدا کرده و خسارات هنگفتی وارد می کند. تکامل آن از تخم تا مرحله حشره کامل حدود 9 هفته طول می کشد. بعضی از انواع آن تخمهایشان را در لاملهای قارچ و یا بر روی خاکهای پوششی می گذارند.

خطرناکترین نوع مگس به سمت بوی مخصوص قارچ کشیده می شود. تخمگذاری آن با افزایش رشد میسیلیوم تا حدود چهارمین روز پس از تلقیح ادامه می یابد و چهار هفته پس از ریختن خاک پوششی حداکثر خسارت را وارد می کند. آزمایشات نشان داده اند که میزان آلودگی تا 100 لارو بر روی 30 گرم کمپوست می تواند افزایش یابد. از این رو میزان خسارت شدید خواهد بود. عمر مگسها حدود 3 هفته به طول می انجامد. بیشتر از خسارت مگسها خسارات پشه های قارچ می باشد. خسارات انواع پشه ها بر روی قارچ شدیدتر است. لاروهای پشه ها نه تنها بر روی قارچهای شامپینیون بلکه بر روی انواع قارچهای دیگر نیز زندگی پارازیتی دارند. این لاروها اغلب بوسیله کودها منتقل شده و در مجاورت رطوبت و دمای زیاد (15-20 درجه سانتیگراد) به خوبی رشد و تکامل می یابند. لاروها به طول 6 تا 7 میلیمتر و دارای یک سر سیاه رنگ هستند. این لاروها از میسیلیوم قارچ شامپینیون تغذیه نموده و به داخل پیکر قارچ نیز نفوذ می کنند. مراحل تکامل لارو تا پشه کامل حدود 3 هفته طول می کشد. حشره های ماده قادرند تا 12 تخم بگذارند. از آنجائیکه لاروها نسبتاً بزرگ هستند، خسارات وارده نیز اغلب چشم گیر است.

هرچند طول لاروها در انواع دیگر پشه ها نسبتاً کوچکتر از 2 میلیمتر می باشد. ولی خساراتی که ایجاد می کنند بسیار زیاد است. از آنجائیکه این لاروها بر روی بقایای پوسیده گیاهی و کودهای دامی زندگی می کنند، اغلب به وسیله کمپوست انتشار می یابند. لارو این نوع پشه ها می توانند به صورت پارتنوژنی تکثیر یابند و حدود 10 لارو جدید به دنیا آورند. در بعضی از انواع لارو ماده می تواند تا 20 و یا 90 لارو جوان در یک هفته تولید کند. با توجه به سرعت زیاد تکثیر در این نوع لاروها خسارت وارده نیز بسیار زیاد خواهد بود. نقاط تغذیه شده زیادی در کلاهکها و همچنین در سطح فوقانی پایه قارچ به وسیله لارو پشه ها می توان مشاهده نمود.

از آنجائیکه در موقع تهیه کمپوست در مرحله پاستوریزاسیون، کلیه دشمنان مگسها و پشه ها از بین می روند، بنابراین رشد و نمو و تکثیر لاروها منوط به ماده غذایی موجود در داخل کمپوست خواهد بود. شاید بتوان در آینده همانند بخشهای سبزیکاری و میوه کاری در باغبانی با وارد کردن دشمنان طبیعی این حشرات، نوعی مبارزه بیولوژیکی را پایه ریزی کرد. مثلاً انواعی از مگسها به وسیله باکتریهایی گرفتار می شوند و لاروهای آنها به وسیله زنبورهای مخصوص پارازیته شده و یا به وسیله انواعی از نماتدها نابود می گردند و بالاخره اینکه به نحوی عقیم می شوند که احتمال به وجود آمدن نتایج جدید در آنها ضعیف خواهد بود.

به منظور پیشگیری باید کلیه مگسها و پشه ها را در جایگاه کمپوست، دیواره های خارجی ساختمان، داخل سالنها و در بین راهروها نابود کرد. مخصوصاً دیواره های خارجی و لامپهای راهروهای ارتباطی سالنها را با حشره کش های مالیدنی که معمولاً دارای مواد قندی هستند، می کشند. مدت دوام این نوع حشره کشها زیاد است. همچنین باید دربهای خارجی را که همیشه کاملاً بسته نگهداشت و هوای تازه را بوسیله یک کانال هوا که دهانه ورودی آن در محلی دورتر از سالنها قرار دارد، به داخل سالنها هدایت کرده و هوای کهنه را از طریق هواکشهای سطحی سقفی به خارج هدایت نمود.

پس از پاستوریزاسیون تا هنگام انتقال خاک پوششی به سالنها، باید کاملاً از ورود مگسها و پشه ها جلوگیری کرد. به همین منظور اغلب کمپوست را پس از عمل تلقیح، به وسیله حشره کش سمپاشی و یا پودر پاشی کرده و یا اینکه سالنها را همیشه به وسیله حشره کشهای معمولی ضد عفونی می نمایند. البته اگر یک هفته پس از آوردن خاک پوششی نیاز شدیدی به هوای تازه به داخل سالن باشد، سمپاشی بوسیله حشره کش در داخل سالن بی فایده خواهد بود و بهتر است خاک پوششی را بلافاصله با سموم حشره کش پودر پاشی و یا مه پاشی نمود. در این صورت است که اثر سموم برای مدت زیادی باقی خواهد ماند.

در اثنای دوره برداشت محصول سمپاشی درب ها، دیوارها و همچنین لامپهای روشنایی توصیه می شود. گاز دادن سالنها و مه پاشی (نه به روی بستر کشت) در فواصل مراحل برداشت هنوز هم با مشکل روبروست. زیرا تاکنون در آلمان مدت انتظار (مدت زمان بین آخرین سمپاشی تا زمان برداشت محصول) و میزان مقاومت قارچ شامپینیون در مقابل سموم دقیقاً مشخص نشده است. لاروهای داخل کمپوست و یا داخل خاک پوششی را نمی توان در آغاز رشد اندام قارچ مبارزه نمود.

 

امراض قارچی

پوسیدگی نرم

یکی از خطرناکترین بیماری قارچ شامپینیون بیماری Mycogone perniciosa است. چنانچه در اوایل دوره رشد قارچ شامپینیون شیوع یابد، به نحوی تغییر شکل غیر طبیعی را باعث می شود که هیچگونه شباهتی با شامپینیون طبیعی ندارد. اندامهای آلوده بوسیله کپکهای سفید رنگ پوشیده شده و بعداً با تولید هاگهای دائمی سیاه رنگ، به رنگ قهوه ای درمی آید. در محل آلوده، باکتریهای گندزا تجمع یافته و قطراتی از مواد ترشحی خود را در آنجا تولید می کنند. این قطرات نرم شده و بوی پوسیدگی نامطبوع انتشار می یابد. اگر آلودگی در حین دوره رشد پیش آید، غددهای سفید رنگی به صورت پراکنده بر روی اندام قارچ ظاهر می شود. گاهی اوقات حتی در اولین فلاش قبل از تشکیل اندامهای طبیعی، این تغییرات حاصل می شوند. این بیماری اغلب به وسیله خاکهای پوششی منتقل می شود. از آنجائیکه اکثر واحدهای تولیدی کم و بیش آلوده هستند، لذا همیشه خطر ابتلای این بیماری وجود خواهد داشت.

قبل از هرچیز باید توجه داشت، کارگران هنگام برداشت محصول می توانند هاگهای قارچ آلوده را بر روی قارچهای خوراکی دیگر و یا بر روی خاک پوشش انتقال دهند. از اینجا خطر آلودگی برای مرحله دوم برداشت وجود دارد. حدود یک هفته پس از آلودگی، علائم بیماری ظاهر می شوند. ناقل دیگر آلودگی، کنه ها و مگسها هستند که هاگها را با خودشان حمل می کنند.

در اثنای دوره پرورش نمی توان با میسیلیوم قارچ بیماریزا که در داخل خاک پوششی جای دارد، مبارزه نمود. بنابراین توصیه می شود به منظور پیشگیری، در تهیه بهداشتی خاک پوشش دقت شود (بخار دادن یا ضدعفونی با فرمالین) و همچنین بقایای قارچ را در نزدیکی سالنها انبار نکرده و مانع هرگونه انتقال آلودگی بوسیله کارگران گردید.

در روشهای ضدعفونی با سموم شیمایی خصوصاً سمپاشی با فرمالین پیشنهاد می شود که پس از ریختن خاک پوششی بر روی بستر و یا داخل قفسه ها، انجام می گیرد. همچنین می توان از پودر مانکوزب که بر روی خاک پوششی پاشیده می شود، استفاده نمود. هرگونه استفاده از این پودر در زمان برداشت محصول (در بین مراحل برداشت) بستگی به موارد ذکر شده دارد. در هر صورت قبل از تخلیه سالنهای آلوده باید از فرمالین و یا بخار آب استفاده شود تا کلیه عوامل بیماریزا را زا بین ببرد.

 

پوسیدگی خشک

این بیماری شباهت زیادی با بیماری قبلی دارد. لکه های قهوه ای رنگ که می توانند خیلی عمیق هم باشند، بر روی کلاهک قارچ شامپینیون ظاهر می شوند. قارچهای آلوده در قسمت مرکزی خشک شده و تا حدودی به وسیله پودر سفید رنگی پوشیده می شوند. قارچهای خوراکی اغلب ترکیده و تغییر شکل می دهند.

قارچهای آلوده اغلب در ابتدای دوره رشد تخم مرغی شکل شده و به جای اینکه نرم و مرطوب باشند خشک می شوند. پس از گذشت 2 روز از آلودگی، علایم بیماری ظاهر می شوند. روش مبارزه با این بیماری همانند بیماری پوسیدگی نرم است.

 

کپک سبز

کپک های سبز مختلفی بر روی خاک پوششی ظاهر می شوند. این قارچها بر روی بقایای گیاهی رشد می کنند. به خصوص بر روی قطعات قارچهایی که پس از برداشت محصول در سالن باقی مانده چنانچه بسترها تمیز نشده باشند. این بیماری همچنین به روی مایه کهنه و یا مایه مرطوب قارچ ظاهر می شود. برای پیشگیری از این بیماری تمیز نگهداشتن بستر کشت، تهویه کافی و استفاده از مایه قارچ تازه پیشنهاد می شود.

 

سموم شیمیایی

اصولاً باید کلیه اقدامات، لازمه را به عمل آورد تا کشت سالم شامپینیون میسر باشد. زمانی که کلیه اقدامات برای پیشگیری بی فایده و فاقد نتیجه بود، آنگاه باید به مبارزه مستقیم پرداخت. مواد شیمیایی فراوانی وجود دارد ولی تنها استفاده صحیح و دقیق از این مواد موفقیت می آورد. قبل از هر چیز باید به فکر سلامتی مصرف کننده بود و به او اطمینان داد که هیچگونه بقایای سموم بر روی قارچ شامپینیون مصرفی وجود ندارد.

البته در قوانین موجود استفاده از سموم شیمیایی در مورد مواد غذایی، مقادیر معینی از سموم شیمیایی را اعلام می کنند و از آنجا که در این قوانین تاکنون در مورد قارچ شامپینیون مطالبی ذکر نگردیده است، بنابراین باید یک دهم ارقامی که برای بقایای سموم در سایر سبزیجات ذکر گردیده است برای قارچ خوراکی درنظر گرفته شود. از آنجائیکه تولید کنندگان قارچ خوراکی نمی توانند شخصاً بقایای سموم موجود در قارچها را تعیین کنند، بنابراین باید از سموم شیمیایی تنها با غلظتهای اعلام شده که معمولاً در پشت بسته بندی ها قید شده است استفاده شود. علاوه بر آن رعایت مدت انتظار الزامی است. کسانی که غلظتهای ارائه شده و مدت انتظار را رعایت کنند، از بقایای سموم در قارچهای شامپینیون واهمه ای نخواهند داشت.

مدت انتظار

به عنوان مثال مدت انتظار برای سبزیجات برگی و ساقه ای که در گلخانه ها تولید شده اند در ذیل ذکر می گردد زیرا تاکنون برای قارچ شامپینیون مدت انتظاری تعیین نگردیده است.

 

کلیه اطلاعات لازمه را می توان در فهرست سالانه مؤسسه کشاورزی و منابع طبیعی استان براون شوایک آلمان تهیه نمود. سموم شیمیایی مخصوصاً در غلظتهای بالا بدون رعایت دستورالعملهای ذکر شده برای انسان بسیار خطرناک است. اینگونه سموم را باید با دربهای کاملاً بسته در مکانهای غیر مسکونی نگهداری کرد. در هنگام سمپاشی، مه پاشی و یا پودرپاشی باید کلیه قسمتهای بدن را محافظت نمود. همچنین کلیه دستورالعملها را باید رعایت نمود.

 

اقدامات برداشت

حدود یک هفته پس از ریختن خاک پوششی دوره زایشی قارچ شامپینیون آغاز می شود. اندامهای مولده در آن تشکیل شده و پس از گذشت یک هفته به بزرگی یک نخود می رسند. قارچها 3 تا 4 روز بعد قابل برداشت بوده و بدین ترتیب برداشت محصول آغاز می شود. حدود 2 تا 3 روز مقدار عملکرد زیاد است که سپس از مقدار آن کاسته شده و بعداً بطور کوتاه مدت کاملاً متوقف می شود.

از روزهای آخر برداشت محصول، اندامهای مولده برای برداشت بعدی ساخته می شوند به نحوی که پس از اوج برداشت فلاش اول، برداشت فلاش دوم آغاز می شود. این طریق برداشت بالا و پایین که می توان آنرا با جزر و مد دریا مقایسه نمود در فاصله یک هفته و در مجاورت دمای حدود 16 درجه سانتیگراد تکرار می شود. بنابراین برداشت محصول به صورت یک موج انجام می گیرد. مقدار محصول اغلب در فلاش دوم بیشتر از سایر فلاش ها و برداشت فلاش اول و سوم کمی کمتر از فلاش دوم بوده و مقدار محصول در فلاش چهارم معمولاً کمتر است و سپس به سرعت کاهش می یابد. به همین دلیل در این اواخر تنها به مدت 5 هفته به برداشت محصول ادامه داده و از برداشت فلاش بعدی صرف نظر می شود تا اینکه بتوان دوباره سالن پرورش را بلافاصله برای مقدار محصول بالاتر در اختیار قرار داد.

 

برداشت محصول

در آلمان اغلب قارچهای شامپینیون را با کلاهک بسته برداشت می کنند. پوسته بین کلاهک و پایه قارچ نباید کشیده و یا جدا شده باشد. برداشت محصول توسط دست انجام می گیرد. بدین ترتیب که کلاهک را در دست گرفته و با چرخاندن ملایم آن را به آسانی از خاک پوششی جدا می کنند. در انتهای پایه قارچ مقداری میسیلیوم و خاک پوششی باقی خواهد ماند. قارچهای رسیده کوچک که در وسط بستر به صورت خوشه ای قرار دارند، توسط چاقو بریده و برداشت می شوند. چنانچه بخواهیم قارچهای تمیز نشده را به بازار بفرستیم، قبل از اینکه قارچها در سبدهای برداشت قرار گیرند، باید حداقل بقایای میسیلیوم و ذرات خاک را در انتهای پایه قارچ تمیز کنیم. برای فروش قارچهای تمیز، تعدادی از قارچ را هم زمان در دست گرفته، انتهای پایه قارچ ها را به وسیله چاقو بریده و در جعبه قرار می دهند. ذرات خاک چسبنده احتمالی را با نوعی قلم مو که در انتهای دسته چاقو متصل است یا با یک برس نرم دور می کنند. زباله ها را در داخل ظرف مخصوص وارد کرده و اغلب در هنگام برداشت محصول عمل درجه بندی نیز انجام می گیرد.

از آنجائیکه قارچها در سیستم جعبه ای و یا قفسه ای از چندین طبقه جمع آوری می شوند، از این رو به وسایلی نیاز است که عمل برداشت را آسان کند. برای برداشت طبقات پایین از چهار چرخه های چوبی مجهز به زانوبند لاستیکی استفاده می شود. طبقه دوم را می توان در حالت خمیده و طبقه سوم را به حالت ایستاده برداشت نمود. برای برداشت طبقه چهارم و بالاتر از نردبان استفاده می شود. پله پهن نردبان عمل برداشت طبقات بالایی را آسانتر می کند.

با استفاده از نردبانهای متحرک که مجهز به وسایل ثابت شونده نیز هستند، از بالا رفتن و پایین آمدن صرفه جویی می شود در موقع قرار دادن بیش از 6 جعبه بزرگ بر روی هم با جعبه پنجمی شروع می کنند، بدین نحو که از یک راهروی ثانویه تهیه شده از چوب برای برداشت استفاده می شود. یک چهار پایه برداشت می تواند این امکان را فراهم کند که هر دو دست آزاد باشد و جعبه های برداشت نیز بر روی بسترهای کاشت قرار نگیرد. برداشت قارچ معمولاً از اطراف به طرف داخل انجام می گیرد.

از کلیه رفت و آمدهای اضافی در موقع برداشت محصول به وسیله کارگران زن را می توان به وسیله یک کارگر که جعبه های خالی را به سالن آورده و جعبه های پر را به بیرون حمل می کند، جلوگیری نمود. برداشت مطلوب زمانی حاصل می شود که از کارگران تعلیم دیده استفاده شود. از طرف دیگر باید در موقع برداشت محصول کلیه چراغهای سالن را روشن نمود تا همزمان در مجاورت رنگهای روشن دیوار و سقف، روشنایی لازم برای برداشت محصول فراهم گردد. در سالنهای تاریک و با لامپهای کوچک نمی توان به برداشت مطلوب نائل آمد. راهروهای تنگ از راندمان کار می کاهند. استفاده از موزیک احساس خستگی را از کارگران کم می کند.

 

درجه بندی، بسته بندی و نگهداری

افزایش محصول در واحد سطح مستلزم افزایش هزینه نیروی کار در واحدهای تولیدی است. درحالیکه تا چند سال قبل عملکردی بین 6 تا 8 کیلوگرم به ازای هر متر مربع سطح بستر در مدت زمان 8 هفته به عنوان محصول مطلوب تلقی می شد، امروزه از یک سو مقدار محصول در اکثر واحدهای تولیدی به بیش از 15 کیلوگرم افزایش یافته و از سوی دیگر نیز این مقدار در مدت زمان 5 هفته برداشت می شود. بنابراین توجه مدیریت واحدهای تولیدی بیشتر به افزایش توان نیروی کارگر برداشت کننده قارچ معطوف می گردد. کاری که توسط کارگران تعلیم دیده صرف برداشت یک عدد قارچ می شود تقریباً در یک سطح قرار دارد. بنابراین راندمان کار نه تنها بستگی به مقدار قارچ موجود در بستر کاشت دارد، بلکه اندازه و وزن هر دانه قارچ نیز در آن دخالت دارد. معمولاً به طور متوسط برای یک کیلوگرم قارچ کوچک (35-15 میلیمتر) به تعداد 120 تا 150 قارچ، به ازای یک کیلوگرم قارچ متوسط (50-35 میلیمتر) به تعداد 60 تا 70 قارچ و به ازای یک کیلوگرم قارچ بزرگ (بیشتر از 45 میلیمتر) تعداد 30 تا 40 قارچ محاسبه می شود. بدین ترتیب هزینه نیروی کار در ساعت بین 5 تا 25 کیلوگرم متغیر خواهد بود. از این رو با توجه به هزینه بالای نیروی کار باید توجه نمود آیا برداشت قارچهای کوچک می توانند از نظر اقتصادی همانند قارچهای بزرگ با ارزش باشند با وجودی که از نظر قیمت نیز تا حدودی در حد پایین تری قرار دارند. پس از برداشت هر مرحله، بسترها را باید تمیز کرده، قطعات باقیمانده پایه های قارچها و قارچهای مرده و مریض را دور کنند. سوراخهای باقیمانده از برداشت قارچ بر روی خاک پوششی را بوسیله خاک جدید ضد عفونی شده پر کنند تا سطح یکنواخت مجدداً فراهم شود. با یک مدیریت صحیح کشت قارچ، هزینه برای اینکار زیاد نخواهد بود.

نگهداری برای مصرف در منازل

قارچ پخته:

 قارچ را پس از شستشو خشک نموده و به ازاء یک کیلوگرم قارچ یک قاشق غذاخوری نمک به آن اضافه می کنند. قارچ را در آب خود کمی تفت داده، سرد کرده و همراه با آب در شیشه و یا قوطی می ریزند، سپس ظرف را کاملاً بسته و به مدت یک ساعت در آب می جوشانند.

قارچ در ترشی:  

پس از شستشو قارچ را خشک می کنند. با روغن و سرکه آنرا تفت می دهند، پس از سرد شدن در قوطی و یا شیشه می ریزند، کمی دانه میخک و یا موسکات به آن اضافه کرده و با سرکه ظرف را کاملاً پر می کنند. سرکه را باید در روز بعد در ظرف دیگری ریخته، آنرا جوشاند و پس از سرد شدن دوباره بر روی قارچ ریخته و در روز بعد یک بار دیگر می جوشانند. سرکه باید قارچ را کاملاً دربر گیرد. سپس ظروف را در پلاستیک سلوفان بسته بندی و در جای خنک نگهداری می کنند.

 


      چند نمونه غذا با قارچ صدفی و دكمه اي
 
قارچ صدفی و دكمه اي علاوه بر اینکه باعث خوشمزه و لذیذ شدن غذا می شود , به عنوان منبع غنی پروتئين ، كلسيم ، فسفر، ويتامين وانواع اسيدهاي آمينه ضروريي محسوب می شود و با دارا بودن ماده لواستاتين در خود در پایین آوردن کلسترول خون بسیار موثر است .
استفاده از انواع خوراک با قارچ ها به شما که علاقمند به سلامت خانواده و خوردن غذاهای لذیذ و متنوع هستید توصیه می شود .
برخی از غذاهائی که با قارچ درست می شوند به شرح زیر می باشند ( چند نمونه هم با طرز پخت آورده شده است) :
ساندویچ با قارچ , املت با قارچ , املت با گوشت وقارچ , نیمروقارچ , همبرگرقارچ , قارچ برگر , ماکارونی باقارچ , سوپ قارچ , باز هم سوپ قارچ , پیتزای قارچ , پیتزای گوشت باقارچ , باز هم پیتزای قارچ , اردورها که عبارتند از , نان پیچ قارچ , اردور با قارچ , باز هم اردور با قارچ , کتلت قارچ و ..... .

خوراک مرغ با قارچ

 

 

مرغ 1 کيلو _ پياز3 عدد متوسط _ قارچ 250 گرم _ رب گوجه فرنگي يک قاشق غذا خوري _ سيب زميني 2 عدد متوسط _ نمک و فلفل به ميزان لازم

 ابتدا پياز را خرد کرده و همراه با مرغ با حرارت کم و مقدار کمي آب به مدت نيم ساعت مي پزيم و سپس قارچ خرد شده را همراه با رب گوجه فرنگي و نمک و فلفل به مرغ اضافه مي کنيم و باز نيم ساعت ديگر به پخت ادامه ميدهيم و در پايان سيب زميني خلال شده را به آن اضافه ميکنيم و تقربا بيست دقيقه ديگر به پخت ادامه ميدهيم در پايان مي توانيم کمي اب ليمو يا آب غوره به آن اضافه کرده و سپس ميل کنيم .

قزل آلای سرخ شده با انواع قارچ

مواد لازم :
ماهی قزل آلای استخوان گرفته چهار عدد , گوشت خرد شده و سرخ شده یکصد گرم , قارچ تازه و ریز شده شش فنجان , پیاز خرد شده یک و نیم فنجان , کره سه قاشق غذا خوری , روغن نباتی سه قاشق غذاخوری , جعفری تازه خرد شده سه قاشق غذا خوری , آویشن خشک یک و نیم قاشق چایخوری , آب لیموی تازه دو قاشق غذا خوری .
طرز تهیه:
3قاشق غذاخوری کره وروغن را در یک قابلمه نسبتا بزرگ با حرارت متوسط ذوب کنید . قارچ ها، پیاز،کرفس،جعفری وآویشن را به آن اضافه کنید وتا زمانی که قارچها قهوه ای شده وتمام آبشان تبخیر شود به پختن ادامه دهید و مرتبا به هم بزنید .
مخلوط را ازروی آتش بردارید آن را با گوشت سرخ شده و چاشنی هایی که دوست دارید به عنوان پر کننده و نمک وفلفل مخلوط کنید و بگذارید خنک شود قبلا فر را تا350 درجه فارنهایت گرم کنید .
شکم ماهی را باز کرده ، روی آن قطره قطره آب لیمو بریزید.نمک و فلفل بر آن بپاشید با یک قاشق از مخلوط به طور مساوی در داخل شکم ماهی بریزید و آن را ببندید ، سطح بیرونی ماهی را به کره آغشته کنید،تا زمان پخت کامل (تقریبا30 دقیقه) آن را در فرنگاه دارید. پس از این مدت ماهی را در ظرف قرار دهید وصرف کنید .

پيتزای قارچ

250 گرم قارچ _ پیاز یک عدد _ فلفل دلمه ای یک عدد _ کالباس رنده شده 150 گرم _ پنیر پیتزا 100 گرم نمک وفلفل به میزان دلخواه
قارچ را خرد کنید با پیاز چرخ شده تفت دهید .نمک وفلفل به آن اضافه کنید .

فلفل دلمه ای را جدا رنده کرده خمیر پیتزا را در ظرف فر که قبلا چرب کرده اید گذاشته قارچ وپیاز را روی خمیر پهن کنید و فلفل دلمه ای و کالباس رنده شده را رو ی مواد بپاشید بعد پنیررا روی مواد رنده کنید وسینی را در آخرین پنجره بالای فر به مدت یک ربع قرار دهید تا روی آن طلائی شود

سوپ قارچ

قارچ یک کیلو ، تخم مرغ 3 عدد ، خامه 100گرم،فلفل دلمه ای یک عدد، آرد 2 قاشق سوپخوری ، آب گوشت یا آب مرغ 5لیوان ، آب لیمو 2قاشق نمک و فلفل به میزان دلخواه،،،،،
قارچ وفلفل سبز را خرد میکنیم و در روغن تفت میدهیم . سپس روی حرارت آب گوشت ویا آب مرغ را روی آن ریخته آرد را کم کم به آن اضافه کرده و به هم میزنیم تا گلوله نشود .تخم مرغ ها را روی آن شکسته هم میزنیم . کمی نمک و آبلیمو را خوب میزنیم و داخل سوپ میریزیم به هم زده از روی حرارت بر میداربم. سوپ را داخل ظرفی ریخته و آنرا با خامه و مقداری جعفری خرد شده تزئین میکنیم .

ماکارونی با قارچ

ماکارونی یک بسته ، گوجه فرنگی 125 گرم ، قارچ 250 گرم ، پیاز یک عدد ، رب گوجه فرنگی 2قاشق سوپخوری ، فلفل دلمه ای خرد شده یک پیمانه ، نمک و فلفل به میزان کافی ،،،،
قارچ را تمیز کرده و خرد کنید و در روغن سرخ کنید . پیاز و فلفل دلمه ای را هم سرخ کنید . رب گوجه به آن اضافه کرده به هم بزنید گوجه فرنگی را پوست کنده و ریز خرد کنید به مواد اضافه کنید نمک وفلفل را هم اضافه کرده  

و با حرارت کم بپزید .
در ظرف بزرگی آب ریخته دو قاشق نمک و یک قاشق روغن به آن اضافه کنیدو وقتی به جوش آمد ماکارونی را در آن ریخته به مدت 8 تا 10 دقیقه بجوشانید . سپس آبکش کرده و موادی را که قبلا آماده کرده اید به آن اضافه کنید و مخلوط نمایید و به مدت 30 دقیقه روی حرارت ملایم دم کنید و سپس نوش جان بفرمائید .

 


چغندر

چکیده       

جهت ترویج استفاده بهینه از برگ و طوقه چغندر قند در تغذیه دام ، با همکاری معاونت امور دام و مدیریت ترویج و مشارکتهای مردمی در7 نقطه از خراسان رضوی که کشت چغندرقند رایج است ، این طرح به اجرا درآمد. در مرحله اول ، برگ و طوقه چغندر از محل جمع آوری و پس از خردکردن، در سیلوهای پلاستیکی و یا سیلوهای زمینی ریخته شده و پس ازفشردن و خارج نمودن هوا درب سیلوها به مدت 2 ماه جهت طی شدن فرآیندهای تخمیر بسته شد. همزمان باتهیه سیلوهای آموزشی، کارگاه های آموزشی با حضور مروجین و دامداران درهر یک از مناطق ذکر شده برگزار شده ومزایای استفاده از آن در کاهش هزینه های تامین خوراک، روش صحیح تهیه سیلاژ و استفاده بهینه از آن در خوراک گوسفندان داشتی، به اطلاع فراگیران رسید. بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده در این مورد فرمول ترویجی توصیه شده برای تهیه مواد سیلویی، به ازای هر تن برگ و طوقه پلاسیده شده، 25کیلو ملاس +25 کیلوگرم آب+ 5/2کیلوگرم اوره+25/1 کیلوگرم آهک مرده بود . بعد از گذشت 2 ماه سیلوها باز شده و نمونه برداری برای اندازه گیریpH و برخی خصوصیات شیمیایی سیلوها نظیر CP, DM, OM, NDF, ADF, انجام شد.بعد از باز کردن سیلوها کیفیت و خصوصیات ظاهری مواد سیلویی با حضور دامداران مربوطه بررسی شده و مورد استقبال آنان قرار گرفت.            

مقدمه

براساس آمار منتشره میانگین برداشت چغندر قند درسه دوره کشت منتهی به سال1381 که رقمی بالغ بر 29 تن در هکتار می باشدوبا عنایت به اینکه سالانه نزدیک به000/176 هکتار از اراضی کشاورزی‌کشور اختصاص به کشت‌چغندرقند اختصاص دارد،‌میزان تولیداین محصول را می توان حدود 5104 هزار تن برآورد نمود که حدود 50 تا60 درصد آن را برگ وطوقه چغندرقند تشکیل می دهدو با توجه به میزان عملکرد چغندر قنددر سالهای فوق مقدار برگ و طوقه چغندرقندتولید شده درهرسال رقمی بالغ بر2800هزارتن می باشد.

در حال حاضر برگ و طوقه چغندر قند تولید شده در هر هکتار بر اساس میزان سربرگ چغندر موجود ، حدود 400 تا 800 هزارریال قیمت گذاری می شود. بر اساس میانگین تولید استانهای خراسان (29 تن در هکتار) ، ارزش هر کیلو برگ و طوقه چغندر تازه باحدود80 % رطوبت و احتساب هزینه های کارگری ، حمل و افزودنی های مورد نیاز ، حدود 100 ریال و قیمت خشک آن نیز500 ریال برآورد می گردد که حدود30% قیمت یونجه خشک و یا 50% قیمت ذرت علوفه ای ارزش دارد).با توجه به مبلغ یادشده وارزش غذایی برگ وطوقه چغندر درمقایسه باقیمت بالای سایر مواد خوراکی دام، می توان جایگاه ویژه ای برای این ماده خوراکی قائل شد.

مواد و روش ها

جهت ترویج استفاده بهینه از برگ و طوقه چغندر قند در تغذیه دام ، با همکاری معاونت امور دام و مدیریت ترویج و مشارکتهای مردمی در7 نقطه از خراسان رضوی که کشت چغندرقند رایج است ( تربت حیدریه، تربت جام،تایباد- باخرز، سبزوار ، قوچان، نیشابور و صالح آباد) ، این طرح به اجرا در آمد. در مرحله اول ، برگ و طوقه چغندر از محل جمع آوری و پس از خردکردن، در سیلوهای پلاستیکی و یا سیلوهای زمینی ریخته شده و پس ازفشردن و خارج نمودن هوا درب سیلوها به مدت 2 ماه جهت طی شدن فرایندهای تخمیر بسته شد. همزمان باتهیه سیلوهای آموزشی، کارگاه های آموزشی با حضور مروجین و دامداران درهر یک از مناطق ذکر شده برگزار شده و مزایا و روش صحیح تهیه سیلاژ و استفاده بهینه از آن در خوراک گوسفندان داشتی، به اطلاع فراگیران رسید. بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده در این مورد فرمول ترویجی توصیه شده برای تهیه مواد سیلویی، به ازای هر تن برگ و طوقه پلاسیده شده، 25کیلو ملاس + 5/2کیلو اوره+25/1 کیلوگرم آهک مرده بود که ابتد ملاس توزین شده و به میزان هم وزنش با آب رقیق گردیده ، و اوره و آهک به میزان مذکور به شربت ملاس اضافه شده و پس از اینکه کاملا محلول یکنواخت حاصل شد ، بتدریج در لایه‌های مختلف سیلو ریخته شود). بعد از گذشت 2 ماه سیلوها باز شده و نمونه برداری برای اندازه گیریpH و برخی خصوصیات شیمیایی سیلوها نظیر CP, DM, OM, NDF, ADF, انجام شد. کیفیت و خصوصیات ظاهری مواد سیلویی با حضور دامداران مربوطه بررسی شده و مورد استقبال آنان قرار گرفت.

 

ارقام چغندرقند

در مقايسه با ساير گياهان زراعتي، اطلاعات كمي راجع به عكس العمل ارقام چغندرقند به علف‌كش‌ها وجود دارد (فالكنر 1982)، با اين وجود يكي از راههاي ممكن، استفاده از ارقام خيلي زودرس براي كاهش مصرف علف‌كش مي‌باشد.

 ( لوتز و همكاران 1991). در اواخر دهه 1950، پيشرفت كمي در زمينه افزايش مقاومت به اندوتال (نلسون و همكاران 1960) و در سال‌هاي اخير، تهيه ارقام مقاوم به گلايفوسيت بدست آمده است (برون كلاوسن 1989). تنوع ژنتيكي از نظر تحمل به علف‌كش‌ها در چغندرقند نشان داده گه چند ژنوتيپ داراي دامنه بردباري به علف‌كش‌ها هستند (شويزر ودكستر 1987). با اين وجود اصلاح و ارزيابي ارقام متحمل به علف‌كش، با توجه اثرات متقابل علف‌كش * رقم، سال * علف‌كش و رقم * سال، تنها بر اساس آزمايشهاي صحرايي ساليانه مشكل مي‌باشد. جهت حذف تاثير عوامل محيطي درآزمايش‌هاي صحرايي ساليانه، دانشمندان جهت شناسايي ژنوتيپ‌هايي از جمعيت هتروژن متحمل به علف‌كش‌ها از تكننيك‌هااي كشت بافت استفاده مي‌نمايند. آنها با استفاده از فرآيندهاي كلونيك مريستمي، كلونهاي مصنوعي متحمل به علف‌كش‌ها راتهيه مي‌كنند (اسميت و موزر 1985). همزمان با تكامل روشهاي مهندسي ژنتيك، مي‌توان با انتقال ژن يا ژنهاي مقاوم، ارقام مقاوم به علف‌كش را توليد نمود.

علفهاي هرز

بسياري از آفات، سازش پذيري اكولوژيكي و بيو شيميايي به مواد شيميايي از خود نشان داده اند، اين سازش پذيري، گاهي اوقات در مرتبه مواجهه با اين مواد بروز كرده است. مقاومت حشرات به حشره كش‌ها و عوامل بيماريزا به قاچ كش‌ها و علفهاي هرز به علف‌كش‌ها (اس ـ تريازين‌ها) براي اولين بار به ترتيب در سالهاي 1908، 1904، 1970 گزارش شدند (گرسلو لوبارون 1972). امروزه معلوم گرديده كه 53 گونه علف هرز شامل 38 گونه پهن برگ و 15 گونه باريك برگ، داراي بيوتيپ‌هاي مقاوم به تريازين مي‌باشند (هولت و لوبارون، 1989). علفهاي هرز مقاوم به تريازين در 32 ايالت از ايالات متحده آمريكا، چهار استان كانادا، 12 كشور اروپايي، اسرائيل و نيوزلند مشاهده شده اند. در اين كشورها عموماً از علف‌كش‌ها يكسان و مشابه با مقدار بالا به صورت مكرر و سيستم زراعي تك كشت يا تناوب زراعي محدود استفاده شده است. غلبه بر علفهاي هرز مقاوم به استفاده مي‌شود. ـ تريازين نيز ممكن است ولي اينكار محتملاً موجب افزايش هزينه مي‌گردد.

مقاومت به علف‌كش‌ها در گياهان ساير خانواده‌ها و كلاس‌ها محدود بوده ولي در حال گسترش است. علفهاي هرز به علف‌كش‌هاي خاصي در كلاس‌هاي بي پي ريديل، دي فنيل اتر، دي نيتروآنيلين، ايميدزولينون، فنوكسي و سولفونيلورا مقاوم شده اند. علف‌كش‌هاي ديكلوفوپ و تريفلورالين،مربوط به زراعت چغندرقند در اين گروهها هستند.

تاريخچه گزارش آفات و بيماريها به سموم و افزايش گزارش‌هاي مربوط به مقاومت علف هرز به علف‌كش‌ها منجر به توجه بيشتر به علفهاي هرز مقاوم بهه علف‌كش ههاي مخصوص چغندرقند گرديده است. با اين حال تنها گزارش از اين دست به علف هرز مهم سلمك مربوط است. يك بيوتيپ سلمك از سوئيس به كاريدازون و كمي به متاميترون (لوبارون و گرسل1982) و بيوتيپ ديگري از مجارستان به لناسيل مقاومت نشان داده اند.

در ميان ساير علفهاي هرز مزارع چغندرقند بعضي از گونه‌هاي جنس آمارانتوس و پلي گونوم نيز نسبت به علف‌كش‌ها از خود مقاومت و تحمل نشان داده اند. علي رغم 35 سال مصرف شديد علف‌كش در انگلستان اثر كمي از مقاومت به علف‌كش در مزراع چغندرقند مشاهده شده است. (گوين و موري1985)

در اين ارتباط چندين فرضيه مطرح مي‌شود. يكي از آنها چنين مي‌گويد كه بيوتيپ‌هاي مقاوم به علف‌كش‌هاي چغندرقند درصد خيلي ناچيزي از توده طبيعي اين گياه را تشكيل مي‌دهند و اين بيوتيپ‌هاي مقاوم در مقايسه با انواع حسساس از نظر اكولوژيك سازگاري كمتري دارند (گرسل و سجل 1978). با مصرف مكرر علف‌كش‌ها در مزرعه چغندرقند مي‌توان بيوتيپ‌هاي مقاوم را شناسايي نمود. نظريه ديگري مي‌گويد كه عمليات داشت در اكثر كشورها با بكاربستن برنامه‌هاي مبارزه تلفيقي با علفهاي هرز شامل: كشت رديفي كشت رديفي، شخم مرسوم و تناوب محصول و علف‌كش منجر به حداقل رساندن مقاومت به علف‌كش‌ها گرديده است.

کنترل علفهای هرز با استفاده از آیش

دو نوع آيش وجود دارد، اول آيش معمول كه به مدت يك سال در زمين كشتي صورت نمي‌گيرد، دوم آيش بين دو كشت كه در اين حالت زمين در فصول پائيز و زمستان كشت نمي‌شود (در زمان بين برداشت محصول قبلي و كاشت محصول بعدي، زمين به صورت نكاشت رها مي‌شود). استفاده از آيش سنتي در بسياري از كشورها منسوخ شده است، زيرا زارعين توانايي رها نمودن زمين را ندارند. در نواحي كه اين نوع آيش به كار مي‌رود لاززم است تا عمليات آماده كردن زمين براي حذف علفهاي هرز سبز شده و تحريك نمودن بذر‌هاي موجود در خاك براي جوانه زدن و همچنين ظهور اندامهاي هوايي انواع چند ساله صورت گيرد. با اين وجود جون عمق عمليات آماده نمودن زمين كم است، طبيعتاً تنها علفهاي هرز يك ساله واقع در نيمه بالائي عمق شخم تحريك به جوانه زدن شده و از بين مي‌روند.

در دهه 1980، به جهت اضافه توليد برخي محصولات دولت كشاورزان را ترغيب نمود تا براي مدتي زمين‌هاي خود را به صورت نكاشت نگه دارند. به خاطر تخليه زمين از ازت در اين نوع سيستم آيش، استفاده از آن مناسب نمي‌باشد. بنابراين جهت مبارزه با علفهاي هرز از گياهان خفه كننده استفاده مي‌شودو بايستي به موقع علف هرز را با گياه خفه كننده برداشت نمود. روش مديريت زمين‌هاي نكاشت روي جمعيت علفهاي هرزي كه متعاقباً در كشت آتي سبز خواهند نمود، تاثير مي‌گذارد. (كلارك و فرود ويليامز1989)

در آيش كوتاه مدت نيز عمليات آماده كردن زمين زا مي‌توان مانند آيش يك ساله انجام داد. آيش پائيزه، تنها علفهاي هرزي كه در پائيز ظاهر مي‌شوند، تحت كنترل در مي‌آورد. مهار علفهاي هرز يك ساله اي كه در پائيز سبز مي‌شوند، ممكن است براي كشت بهار سال بعد در مقايسه با پائيز سال آتي از اهميت كمتري برخودار باشد. با اين وجود برا ي كاهش جمعيت علفهاي هرز چند ساله فرصت مناسبي است.

 

گرایش های بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند

الف: به نژادی

اصلاح وتهیه ارقام یکی از برنامه های اساسی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند است که قسمتی از این برنامه ها به صورت منسجم و هماهنگ در بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند استان آذربایجان غربی اجرامی شود.گسترش سطح زیر کشت و افزایش روز افزون کشاورزان چغندر کار به علت پر در آمد بودن محصول و اشتغال زای زیاد٬ مجموعه دست اندر کاران را بر آن داشته است که همه ساله دنبال اصلاح و معرفی ارقام پر محصول و متناسب با شرایط نرمال باشندو از طرفی با وجود این پتانسیل بالقوه در سطح استان و کشور بیم آن میرود که انواع بیماری های ویروسی و قارچی این محصول گسترش یابد .بنابراین اصلاح و تهیه ارقام متحمل و مقاوم به انواع بیماری ها از جمله ریزومانیا ریزوکتونیا و نماتد و انواع مختلف پوسیدگی ها و بیماری های قارچی و باکتریای از اولویت های این بخش و موسسه می باشند. و در این راستا هم طرح های مختلفی چه در گذشته و چه در حال حاضر توسط محققین اجرا می شود.تنش های زنده و غیر زنده از عوامل دیگر محدود کننده محصول چغندر قند هستند و در این زمینه هم طرح های مختلفی در رابطه با شوری و خشکی و آفات اجرا شده و در حال اجرا می باشند.

ب)به زراعی

استفاده مفید از توانمندی و پتانسیل عملکرد یک رقم اصلاحی مستلزم تعیین عوامل به زراعی موثر بر عملکرد رقم می باشد.تاریخ کاشت، تراکم بوته، فاصله بوته ها، فاصله ردیف ها، نیاز کودی ، نیاز آبی ،عمق کاشت، مبارزه با آفات و بیماری های خطرناک ، میزان بذر در هر هکتار و غیره از عوامل مهم به زراعی هستند که هر کدام سهم بسزای درافزایش عملکرد رقم دارند.موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند و بخش تحقیقات چغندر قند استان با همکاری محققین خود طرح های مختلفی را در رابطه با عوامل به زراعی انجام داده اند و نتایج آنها به صورت گزارشات پژوهشی و نهایی در اختیار علاقمندان قرار گرفته است و همچنین به صورت هفته انتقال یافته ها و روز مزرعه در اختیار بهره برداران قرار گرفته است.به طوری که تاریخ کاشت در استان از نیمه دوم اسفند تا نیمه دوم فروردین و میزان تراکم در حدود 90الی 80 هزار بوته در هکتار توصیه شده است. برای دستیابی به عملکرد بالا باید فاصله ردیف ها 50سانتی متر و فاصله بوته ها 18الی20 سانتی متر باشد.

ج)تکنولوژی قند

افزایش راندمان قند در هکتار به همراه عملکرد ریشه دو هدف بسیار مهم و در عین حال مورد نظر اصلاح گران چغندر قند می باشد.بنابراین اصلاح و تهیه یک رقم با در نظر گرفتن این دو صفت صورت می گیرد زیرا قیمت خرید یک تن چغندر قند بر اساس یک جدول دو طرفه تولید ریشه و در صد قند تعیین می شود. برای کارخانجات قند اقام با در صد قند بالا از اهمیت زیادی برخوردار است زیا محصول تولیدی کارخانجات قند و شکر می باشد.محققین تحقیقات چغندر قند در کنار طرح های اصلاحی و به زراعی ٬ طرح های متعددی هم در زمینه افزایش راندمان قند ارقام انجام می دهند و نقش عوامل اصلاحی و زراعی را مورد بررسی قرار می دهند.

د) تولید پایه های پدری بذر چغندر قند

حفظ و نگهداری خلوص ژنتیکی و قوه نامیه بذر چغندر قند یکی از کار های بسیار مهم همکاران تحقیقات چغندر قند بعد از معرفی رقم به جامعه کشاورزی است .با توجه به اینکه گیاه چغندر قند یک گیاه دو ساله است و در سال اول تولید ریشه و در سال دوم تولید بذر می کند و از آنجا که این گیاه دگر گشن است بنابراین خفظ و نگهداری خلوص ژنتیکی بذر آن اهمیت بسیار زیادی دارد.برای این منظور محل تولید هر یک از پایه ها از هم جدا می باشد.در استان آذربایجان غربی و همدان پایه های پدری و در فیروز کوه پایه های مادری تولید می شود و در نهایت برای تولید بذر هیبرید این دو پایه در اردبیل در کنار هم کشت می شوند.

 مگس چغندر قند - سموم معدنی
مگس چغندر قند Pegomia betae
( Dip. Anthomyiidae)
میزبانان:
لارو از گیاهان زراعی به چغندر قند و از علف های هرز به سلمک- ترشک

حمله می کند.( chenopodiaceae )
مرفولوژی:
مگسی کوچک،کپسول سر قهوه ای،قفس سینه ی خاکستری و پوشیده از موهای زیاد،شکم زرد و دارای موهای زیاد.

تخم ها شلجمی سفید با سطح مشبک و بصورت دسته ای پشت برگ گذاشته می شوند.لارو ورمی فرم (سر باریک و انتهای آن پهن) و بدون پا برنگ سفید مایل سبز یا زرد ، سه سن لاروی دارد وشفیره استوانه ای قرمز رنگ.
مناطق:
در تمام مناطق چغندر کاری ایران وجود دارد (اصفهان ، خراسان ، شیراز و غیره)

نحوه خسارت:
لارو داخل برگ شده و از بین دو اپیدرم تغذیه می کند ابتدا ایجاد مینوز ریزمی کند که کم کم
به هم پیوسته و لکه های سفید شبیه تاول ایجاد می کند و در ادامه برگها خشکیده و از بین می روند و سطح فتوسنتز کاهش می یابد.
بیولوژی:
این حشره زمستان را به صورت شفیره داخل خاک به سر می برد اوائل بهار که هوا گرم می شود و حشرات بالغ ظاهر میشوند ظهور حشرات به رطوبت و دما بستگی دارد که رطوبت زیاد و دمای کم باعث تشدید ظهور خسارت می شود.
بیشتر فعالیت در مواقع آفتابی می باشد و درمواقع بارانی زیر کلوخه ها مخفی می شوند و پس از جفت گیری تخم گذاری می کنند و لاروها پس از 3 الی 5 روز خارج شده و از زیر برگ آن را سوراخ کرده و وارد آن شده و به صورت مینوز تغذیه می کنند و ایجاد لکه های سفید تاولی می کنند.

لاروها پس از 12 الی 14 روز از برگ خارج شده و در سطح خاک به شفیره تبدیل می شوند که دوره شفیرگی 14 روز طول می کشد.

در کل طول یک نسل 27 الی 35 روز طول می کشد ودر سال 2 الی 4 نسل تولید می کند.
مهمترین خسارت در بهار (اردیبهشت) همزمان با نسل های اول و دوم و گاهی نسل سوم در پائیز است.
لارو در گرمای زیاد و رطوبت کم فعالیتی نداردو لذا در تابستان خسارت چندانی ندارد البته فعالیت دشمنان طبیعی نیز موثر است.
روشهای کنترل:
مبارزه باید در مرحله لاروی آفت صورت گیرد.

 الف):بیولوژیک سن شکارگر تخمLygus rugulpennis
ب): زراعی
1-شخم عمیق بعد از برداشت محصول برای ازبین بردن شفیره های زمستان گذران

 2-کنترل علف های هرز برای حذف میزبان واسط و عدم تداوم نسل آفت
ج):استفاده از سموم فسفره نظیر مالاتیون 57% ،دیازینون 60% به مقدار 2 لیتر در هکتار


زردآلو

زردآلوهای رسیده به اندازه‌ای نرم هستند که به‌خوبی قابل حمل نیستند. بهتری راه برای لذت بردن از این میوه این است ه فرد خود اقدام به کشت آن کنند. 



بهترین اقلیم کاشت
آفتاب کامل تا متوسط، خاک با زهکش خوب را می‌پسندد. گل‌های تازه باز شده، باید در برابر سرمای بهاره محافظت شوند.



 ارتفاع و گستردگی
ارتفاع گیاه به ۲/۷-۴/۲ متر و گستردگی آن به ۲/۷-۸/۴ متر می‌رسد. 



نکات پرورشی
بسیاری از زردآلوها خودگشن هستند و چنانچه به‌صورت انفرادی کشت شوند. مقداری میوه تولید می‌کنند اما بسیاری از آنها چنانچه همراه با یک رقم دوم کشت شوند. به‌دلیل عمل ذکر گرده‌افشانی، محصول بیشتری تولید می‌کنند. بین درختان بالغ ۵/۷ متر و بین درختان پاکوتاه ۵/۴-۵/۳ متر فاصله را در نظر می‌گیرند. در بهار مالچ همراه با کمپوست و کوددهی، مفید است.



 هرس
تعدادی از کویلتوارها یکسال در میان گل می‌دهند، مگر آنکه میوه آنها به‌صورتی تنک شود که بین هرکدام حدود ۵ سانتی‌متر فاصله باشد. درخت زردآلو باید به شکل سیستم مرکزی بار هرس شود بدین‌صورت که شاخه مرکزی و اصلی حذف می‌شود و گیاه هرس شده به شکل یک گلدان باز درمی‌آید.



تکثیر
ازدیاد از طریق پیوند جوانه انجام می‌گیرد. 



آفات و بیماری‌ها
به بیماری Eutya حساس است. عامل این بیماری از محل زخم‌ها (خصوصاً محل‌های هرس شده) حمله می‌کند. نواحی آلوده شده به کند و شنته باید سم‌پاشی نمود.


برداشت و انبارداری
میوه‌ها و زمانی که نرم و شیرین شده‌اند باید برداشت کرد.


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط نسترن در شنبه چهاردهم فروردین 1389  |
 کشاورزی
کشت خیار گلخانه ای

انتخاب زمان کشت:
قبل از هر اقدامی در مورد کشت خیار ابتدا بهتر است اطلاعاتی از قبیل آمار هواشناسی منطقه نظرات و تجربیات مهندسین کشاورزی و کشاورزان با تجربه و مهمترین مورد قیمت این محصول در بازار کسب کرده و آنگاه زمان کشت را انتخاب نمایید زیرا زمان کشت در بهره برداری محصول تاثیر مستقیم داشته و باعث بالا رفتن روحیه کار و تلاش می گردد. مثلا در مناطق جنوبی کشور زمان کشت از اوائل مهرماه شروع می شود و در خرداد ماه سال بعد برداشت محصول پایان می یابد. و در مناطق شمالی و مرکزی کشور که در آذر ماه و دی ماه دارای هوای ابری و سرد می باشند زمان کشت را به نحوی انتخاب می کنند که این زمان یا آخر فصل برداشت و یا آغاز کشت باشد . به طور کلی زمان هایی که شرایط جوی نامساعد است باید از دوره کشت حذف گردد و اگر چنین کاری صورت نگیرد و زمانهای نامساعد در میان زمان برداشت قرار گیرد کشت با مشکلات عدیده ای روبرو می شود.

انتخاب بذر:
بعد از انتخاب زمان کشت باید بذر مناسب و خوبی انتخاب کنیم که بر اساس تقسیم بندی اقلیم های مناسب صورت می گیرد.مثلا برای مناطق جنوبی که زمان کشت از اوائل مهرماه شروع می شود و تا آخر خرداد سال بعد می توان برداشت محصول داشت و یا مناطق شمالی و مرکزی که کار کشت از اوائل دی ماه شروع می شود بذرهای تک گل پیشنهاد می شود که دارای برگ های کوچک و مقاوم به سرما بوده و جهت دوره های طولانی مناسب می باشد ولی در اقلیم های که دو فصل کشت دارند بهتر است از واریته های پرگل که محصول زیادی در زمان کوتاه دارنداستفاده گردد. شایان ذکر است که بسیاری از کشاورزان بدون توجه به نوع واریته و زمان کشت آن و تنها به علت پر گل بودن آن اقدام به کشت در فصولی می نمایند که مناسب حال آن بذر نیست در نتیجه با مشکلاتی مواجه می شوند که برای آنها اندکی ناشناخته و غریب می نماید.کشاورزانی که آشنایی با خواص واریته های مختلف ندارند اشتباه عمده ای را مرتکب می شوند و آن این است که واریته های پر گلی را که برای فصول بهاره کشت نموده اند و محصول خوب و زیادی برداشت کرده اند مجددا برای کشت پائیزه انتخاب می کنند. با شروع فصل سرما و کوتاه شدن طول روز تعداد زیادی میوه های کوچک در هر بوته مشاهده می کنند که به علت ریز ماندن میوه ها بر روی ساقه محصولی برداشت نمی کنند و با تصوراتی که دارند کود و سم را به گیاه تحمیل می کنند در حالی که بذر های تک گل بوده و از آن میوه کمتری مشاهده می کنند اما محصول بیشتری برداشت می شود.

نحوه کشت:
پس از انتخاب بذر باید فکر نحوه کشت باشیم به طور کلی در مقابل ما دو راه برای کشت بذر قرار دارد. یکی کشت مستقیم و کشت به صورت خزانه که از این دو راه به خاطر صرفه جویی در استفاده از امکانات گلخانه ای و مراقبت بیشتر و بهتر تا جوانه زدن٬ بهتر است از کشت در خزانه بهره گیری کرد. برای کشت مستقیم زمین باید رطوبت کافی داشته و به اصطلاح گاورو باشد و بهتر است زیر و روی بذر به مقدار مورد نیاز بیته موس ریخته شود.
بهترین خاک برای کشت در گلدانهای نشاء ماده ای طبیعی به نام بیته موس می باشد که در بازار انواع خارجی و ایرانی آن یافت می شود.اگر محل قرار گرفتن سینی نشاء دارای ۳۰ درجه سانتی گراد حرارت بوده و نور و رطوبت کافی وجود داشته باشد پس از ۵ تا ۷ روز بذر جوانه می زند و چنانچه شرایط مناسب نبوده و عوامل نور و گرما و رطوبت به صورت دلخواه نباشد اولا در زمان جوانه زنی تاخیر ایجاد می شود و ثانیا در جریان رشد گیاه نیز اختلالاتی پدیدار خواهد شد. توصیه می شود این نوع بذرها را به علت گرانی آنها ۲۴ ساعت قبل از کاشت در زمین و یا گلدان در یک پارچه نخی و یا پنبه ای در دمای ۳۰ درجه سانتی گراد نگهداری کرد. باید دقت کرد قبل از این کار بذرها ابتدا در آب ولرم خیسانده شوند از طرفی باید مراقبت های لازم را به عمل آورد تا گیاه جوان بدون آفت و بیماری به زمین منتقل شود.

انتقال نشاء به زمین اصلی:
وقتی بذرها سبز شدند و رشد کافی نمودند باید آنها را به زمین گلخانه منتقل کنیم.بدین منظور حفره هایی که با فاصله معین و بر اساس تراکم بوته در متر مربع محاسبه شده است بر روی بسترها تعبیه می کنیم که دقیقا به اندازه حجم خاک گلدانهای سینی نشاءمی باشد. آنگاه با احتیاط کامل نشاء را همراه با خاک گلدان از گلدانها جدا کرده و در حفره ها قرار می دهیم.در اینجا باید مراقب باشیم تا به ریشه ها آسیبی وارد نیاید. بعد از انتقال نشاء به زمین آبیاری را شروع می کنیم به یاد داشته باشیم مدت قرار گرفتن نشاء در گلدان نباید از حد معمول تجاوز کند زیرا در این صورت است که ریشه به علت حجم کم خاک دچار مشکل شده و از رشد طبیعی باز می ماند و در نتیجه گیاه از ابتدا ضعیف خواهد بود و پس از آن هم رشد درستی نخواهد داشت.

 تراکم بوته ها:
به منظور دستیابی به بیشترین برداشت محصول از متر مربع تراکم بوته ها حائز اهمیت است.بعضی از کشاورزان و گلخانه داران بر این باورند که اگر تعداد بوته در واحد سطح بیشتر باشد محصول بیشتری می توانند برداشت کنند.بر اساس تجارب بدست آمده در گلخانه های خاکی برای واریته های موجود تراکمی برابر با ۷/۱ تا ۳ بوته٬ بنابر تجربه شخصی فصل کاشت و نوع واریته از نظر کوچکی و بزرگی برگ در نظر می گیرند که در این مورد می توان از کشاورزان با تجربه و کارشناسان مربوطه کمک گرفت. ناگفته نماند که این کار دلایل فنی و مهمی دارد که از جمله می توان میزان نوردهی و جذب مواد مغذی خاک در فصول سرد را نام برد.پس به خاطر اینکه بوته ها از نور کافی برخوردار بوده و رشد مناسبی داشته باشند باید به گونه ای کاشت شوند که به روی یک دیگر کمتر سایه بیاندازند و به عبارتی دیگر موجب جلوگیری از تابش نور کافی به گیاه نشوند از طرفی در فصول سرد میزان غذا رسانی خاک به ریشه کمتر می شود و اگر تراکم هم در چنین وضعیتی زیاد باشد طبیعی است که به ریشه مواد کافی نخواهد رسید.

آبیاری اولیه:
برای آبیاری گلخانه بهتر است از سیستم تحت فشار به صورت قطره ای استفاده کنیم.در این روش که بهترین نوع آن استفاده از نوارهای آبیاری است که از حدر رفتن آب جلوگیری می کند. بر اساس برنامه ای منظم به آبیاری گیاه خواهیم پرداخت زیرا آبیاری به صورت سنتی ضمن بالا بردن مصرف آب و همچنین رطوبت گلخانه مواد غذایی در خاک را شسته و دسترسی ریشه را به این مواد کم کرده.شایان ذکر است که آبیاری گیاه بر اساس سن گیاه بافت خاک و زمان مصرف متفاوت است. برای مثال می توان گفت که خاک در زمستان به آب کمتری نیازمند است تا در فصل تابستان ولی در هر صورت باید به طور یکنواخت و دوره های منظم آبیاری کرد و مسلما در خاک های سبک مقدار آبیاری کمتر و فاصله زمانی بین آن نیز کمتر خواهد بود. توصیه می شود در هنگام آبیاری زمین را برای مدت طولانی به حالت اشباع قرار ندهیم و حتما رطوبت ۲۵ درصدی را در فاصله دو آبیاری رعایت نمایید به عبارت دیگر برای تناوب آبیاری٬ زمانی اقدام به آبیاری نمایید که رطوبت خاک به ۲۵٪ رسیده باشد ضمنا این را هم بدانید که گیاه خیار در زمانی که به گلدهی می رسد نیاز بیشتری به آب دارد.
برخی از کشاورزان معتقدند بعد از اینکه گیاه جوان ۴ برگ حقیقی خود را کامل کرد باید یک دوره تشنگی به گیاه داد.چون اعتقاد دارند ریشه گیاه در حالت تشنگی به طور طبیعی به دنبال یافتن آب به عمق خاک نفوذ می کند و این حرکت ریشه باعث افزایش حجم ریشه می شود. به هر حال گیاه پس از دوره تشنگی و آبیاری پس از آن رشد سریعی خواهد داشت. در زمان رشد بوته باید نخهای گلخانه را آماده کرده و بر فراز بوته ها به سیم های مهار در فضای سقف گلخانه متصل نمود تا در هنگام رشد سریع بوته ها به طور منظم به دور نخ ها بسته شود برای بستن بوته ها به دور نخ ها روش های مختلفی وجود دارد می توان پائین نخ ها را به سیم مهار در پائین گیاه بست و یا اینکه نخ اضافه را به دور قرقره های سیمی پیچانده و بر روی سیم مهار قرار داد و یا اینکه به وسیله کلیپس های مخصوص که به اندازه قطر ساقه گیاه است و به انتهای نخ ها بسته می شود ارتباط ساقه و نخ را بدون گره زدن به گیاه برقرار نمود شایان ذکر است که نباید در مرحله نخ کشی بی توجهی نمود زیرا غفلت در این کار باعث شکستن ساقه گیاه می شود و سبب آسیب جدی به گیاه خواهد شد.

آبیاری:
آبیاری گلخانه برای خاک های سبک می تواند به روش نشتی باشد یعنی با ایجاد جوی و پشته آبیاری صورت می گیرد. در صورت استفاده از سیستم های قطره ای که با لوله های مخصوص صورت می گیرد نیازمند یک محاسبه دقیق هستیم زیرا معمولا وسط خط لوله از فشار آب کمتری برخوردار است و به این علت آبیاری به صورت یکنواخت انجام نمی شود.آبیاری قطره ای باید به صورتی باشد که پیازرطوبتی بین دو قطره چکان به یکدیگر متصل شود . همانطور که می دانید روزانه مقدار معینی اب زمین تبخیر می شود که باید در موقع مناسب تامین گردد.در صورتی که نسبت به آب یک منطقه مشکوک باشیم با آزمایش آب تصمیم نهایی را اتخاذ می کنیم مقادیر مجاز Ec در آب براساس میلی موس تامین می شود Ec کمتر از ۱ بسیار خوب Ec بین ۱ تا۲ مناسب و Ec ۲ تا ۳ کمی زیاد Ec ۳ تا ۴ زیاد و Ec بالاتر از ۴ بسیار زیاد غیر قابل قبول می باشد.

هرس اولیه:
در بته خیار تا زمانی که ارتفاع گیاه به ۳۰ سانتی متر نرسیده هیچگونه هرسی را انجام نمی دهیم . اما پس از اینکه بوته به ارتفاع ۳۰ سانتی متری رسید شاخه های فرعی و میوه و گلهای آن را به تدریج حذف می کنیم. با این کار به گیاه اجازه می دهیم که تمام انرژی تولیدی توسط گیاه صرف رشد ساقه و برگهای اولیه شود و بدین وسیله گیاه قوی و شاداب باشد از ارتفاع ۳۰ سانتی متر به بعد شاخه های فرعی را حذف کنیم ولی با توجه به فصل کاشت و نظر برخی کارشناسان و کشاورزان با سابقه برخی به شاخه های فرعی اجازه می دهند رشد نمایند و بر اساس واریته و فصل کاشت طول شاخه های فرعی را تنظیم می کنند. قابل ذکر است که در فصل بهار جوانه انتهایی شاخه های فرعی را بعد از ظهور برگ پنجم حذف می کنند به یاد داشته باشید که هرس اولیه گیاه تاثیر مستقیم و بسیار خوبی در رشد و بار دهی بوته خواهد داشت البته مشروط بر اینکه به طور صحیح و اصولی انجام گیرد.

برداشت محصول:
از مواردی که باید در انجام آن دقت بسیاری کرد تا آسیبی به گیاه وارد نشود نحوه چیدن خیار از بوته است که به دلایلی با اهمیت است شیوه اصولی و صحیح چیدن خیار از بوته این است که آن را به سمت بالا کشیده تا بدین وسیله از ساقه جدا شود این عمل باعث می شود که بقایا یا دنباله میوه بر روی ساقه باقی نماند زیرا باقی ماندن این قسمت بر روی ساقه باعث پوسیدگی ساقه می شود و از طرفی دنباله میوه علاوه بر اینکه وزن میوه را سنگین تر می کند باعث جلوگیری از نرم شدن سریع میوه هم می شود امروزه در اکثر گلخانه ها دیده می شود که خیار را به وسیله قیچی از شاخه جدا می کنند این کار زمانی می تواند مشکل آفرین باشد که قیچی آلوده به بیماریهای قارچی و ویروسی خاصی باشد. در این حالت امکان انتقال بیماری از یک بوته به بوته دیگر زیاد است. بد نیست بدانید به تازگی دستگاهی اختراع شده است که به وسیله اشعه می تواند میوه را از ساقه جدا کند.ولی تا زمانی که دسترسی به این وسائل امکان پذیر باشد بهتر است حتاالمقدور میوه با دستکش چیده شود ضمنا از ابزارهایی استفاده کنید که اطمینان داشته باشید آلوده نیستند.

پائین کشی بوته ها:
زمانی که بوته ها به سقف مفید گلخانه می رسند باید پائین کشیده شوند.نکته ای که در این دوره حائز اهمیت است هرس برگهای فرسوده تر و پیر تر در طول دوره برداشت است.به طوری که هنگام پائین کشیدن بوته برگهای پائینی ضمن اینکه عمر خود را سپری کرده اند تعداد کمی نیز برای هرس کردن باقی مانده باشد. باید همواره به یاد داشته باشید که هرس برگهای فرسوده در هر نوبت نباید بیش از ۳ برگ در بوته باشد و حداقل ۱۸ تا ۲۵ برگ روی بوته باقی بماند. هرس برگ های فرسوده باید در طول دوره و به تناوب انجام گیرد که در هنگام پائین کشی مشکلی پیش نیاید و ضمنا متوجه باشیم برگهایی که هرس می کنیم نباید از تعداد برگهای تولید شده بیش تر باشد. به هر حال بعد از هرس برگ های مسن تر و رسیدن بوته به سقف٬ ۳ روش برای هرس بوته خیار مرسوم است.
اول اینکه با حذف برگهای پائینی و شل کردن نخ ها از قرقره که به سیم مهار متصل است ساقه را به صورت گرد در روی زمین قرار داده البته گاهی ساقه ها به جای اینکه روی زمین قرار گیرند بر روی شاسی های مخصوصی که با فاصله ۵۰ سانتی متر تعبیه شده اند قرار می گیرند. زمانی که بوته به انتها می رسد به دو شاخه فرعی اجازه می دهیم که رشد خود را ادامه دهند و دوباره به سمت پائین حرکت کنند.این دو شاخه فرعی را مانند شاخه های اصلی در نظر می گیریم و پس از رشد این شاخه ها جوانه ای انتهایی شاخه اصلی را حذف می کنیم و سوم اگر در پایان فصل کشت با فرا رسیدن هوای گرم مصادف باشد می توان به جای پائین کشیدن بوته ها آن را بر روی سیم ها انداخته تا مانند سایبانی در گلخانه عمل کند در این حالت باید کاملا مراقب بود که بوته ها در موقع خم شدن شکسته نشوند و بعد ها دچار ضایعات و بیماری نگردند.

 

کشت توت فرنگی

تاريخچه توت فرنگي:
توت فرنگي ميوه اي نسبتا جديد است که تا 250-300 سال قبل به اين شکل امروزي وجود نداشت و بيشتر موارد استفاده دارويي داشته است. در قرن چهاردهم در فرانسه توت فرنگي هاي وحشي از جنگل به زمين زراعتي منتقل شد و از آن به عنوان يک گياه اهلي استفاده گرديد. در جنگلهاي شمال ايران توت فرنگي وحشي بطور فراوان يافت مي شود. بنظر مي رسد که اولين رقم اصلاح شده در زمان صدارت اتابک اعظم از فرانسه به ايران آمد و به نام اتابکي خوانده شد.

مشخصات گياه شناسي توت فرنگي:
عموما گياهاني علفي باساقه هاي رونده يا استولون هستند.برگها مشتمل بر سه برگچه خشن و کرک دار برنگ سبز تيره بوده که در برخي از ارقام شفاف مي باشند. ساختمان گل شامل 5 گلبرگ سفيد که در قسمت تحتاني خود به يک زائده کوچک متصل است، کاسه گل شامل 5 کاسبرگ سبز رنگ بوده که در قسمت تحتاني تقريبا به يکديگر جوش خورده مي باشند. تعداد کاسبرگها در برخي از ارقام زراعتي ممکن است بيش از 5 عدد باشد. پرچمها به تعداد 20 عدد يا کمي بيشتر يا کمتر است. مادگي به تعداد زياد و بصورت مارپيچي بر روي نهنج قرار گرفته است و در مجموع و همراه با نهنج فرم نسبتا کشيده اي را تشکيل مي دهد. مادگي از فندقه هاي جدا از يکديگر که هر کدام داراي تخمدان با شکل راست و کوتاه مي باشد تشکيل شده است. در هر تخمدان يک تخمک وجود دارد و در واقع بذر به تعداد فندقه ها توليد مي شود. گل در واقع دو چنسه و پس از تلقيح گلبرگها ريزش کرده و نهنج بتدريج رشد و گوشتي شکل مي گيرد و ميوه بمرور زمان آبدار شده و از حالت اسيدي به قندي تبديل مي شود. اگر لقاح ناقص باشد تعداد فندقه ها محدود و چه بسا تقارن ميوه حفظ نمي شود.
ارقام توت فرنگي به گروه ارقام بهاره يعني بوته هايي که در سال يکبار ميوه مي دهند و ارقام چهار فصله که در سال بيش از يکبار ميوه مي دهند، تقسيم مي گردند.

مهمترين ارقام بهاره عبارتند از گورلا، آليسو، تيوگو، رد گانتلت، اسيتا، کاتس کيل، فرسنا.
ارقام چهار فصله: اين ارقام بسيار قوي الرشد و خزنده بوده و از اواخر ارديبهشت تا اواخر تابستان و گاهي اوايل پاييز ميوه مي دهند. ميوه ها ريز و به تعداد زيادتري در هر بوته توليد مي شوند. ارقام چهار فصله مانند: استرا، هومي جنتو مي باشد.
ازدياد توت فرنگي: ازدياد بطريق جنسي و غير جنسي صورت مي گيرد که استفاده زراعي مي گردد.

نحوه تکثیر:

الف) ازدياد جنسي
ازدياد توت فرنگي بوسيله بذر مخصوص ارقامي است که طبيعتا توليد ساقه رونده نمي کنند و يا ارقامي که ساقه هاي رونده کمي دارند و همچنين جهت توليد ارقام جديد از روش ازدياد بذري استفاده مي شود.
ب) ازدياد غير جنسي
در ازدياد غير جنسي که تقسيم بوته خوانده مي شود بوته هايي را که خوب رشد کرده و قوي هستند پس از خارج کردن از زمين به چند بوته کوچکتر که هر کدام داراي مقداري ريشه مي باشند تقسيم کرده و سپس آنها را در محل اصلي نشاء مي کنند. در اين روش بايد از بوته هاي سالم پايه هاي مادري استفاده گردد. روش ازدياد از طريق ساقه هاي رونده بدين صورت مي باشند که پس از ريشه دار شدن ساقه هاي رونده در تابستان از بوته مادري جدا و در محل
سايه نشاء کرده و سپس در فصل پاييز بوته هاي انتخابي را به زمين اصلي انتقال مي دهند.

شرايط خاک و شرايط محيطي رشد توت فرنگی:
توت فرنگي گياهي است که در خاکهاي مختلف تقريبا سازگار است با اين وجود خاکهاي عميق نرم با بافت شني رسي را ترجيح مي دهد. بهترين Ph مناسب براي توت فرنگي 5/5 تا 5/6 مي باشد. اگر ميزان آهک خاک از حد مجاز بيشتر باشد عارضه کلروز يا زرد شدن برگها بروز خواهد کرد. از لحاظ آب و هوا در شرايط مرطوب و شرايط نسبتا گرم محصول دهي مناسب خواهد داشت. در شرايط گرم و مرطوب بايد آب کافي در اختيار گياه قرار گيرد و همچنين ارقام مقاوم به گرما انتخاب گردد. در ارتفاع 400 تا 800 متري از سطح دريا مي تواند رشد مناسبي داشته باشد. نيمه مقاوم به سرما بدون پوشش کاه و کلش مي تواند تا 5- درجه سانتي گراد را تحمل نمايد ولي با پوشش ويژه تا -18 درجه سانتي گراد را متحمل است. از نظر نياز سرمايي جزء گياهان کم نياز به سرما تقسيم بندي مي شود بطوريکه در 200 تا 400 ساعت دماي کمتر از 7 درجه سانتي گراد نياز سرمايي و ناچيز آن منتفي مي گردد. سطحي بودن ريشه ها که معمولا تا عمق 15 تا 20 سانتي متري خاک توزيع مي گردد گياه را حساس به کم آبي مي کند. جهت توليد محصول بهاره بايد از ارقامي استفاده گردد که طالب روزهاي کوتاه و نياز دمايي پائين تري باشند تا گل انگيزي و محصول دهي آنها بخوبي انجام گيرد.
در ارقام 4 فصله روز کوتاهي يا روز بلندي و همچنين پائين بودن و بالا بودن درجه حرارت زياد مطرح نيست و اين گروه از توت فرنگيها معمولا در شرايط مختلف براحتي گل مي دهند.

پيش رس کردن توت فرنگي:
توت فرنگي طبيعتا از ميوه هاي نوبرانه و از اولين ميوه هاي است که در بهار به بازار عرضه مي شود. در حالت معمولي و در مناطق معتدل زمان برداشت ميوه در اواخر ارديبهشت ماه تا اوايل تير است ولي امروزه با فن آوري هاي خاصي مي توان زمان رسيدن ميوه را به جلو انداخت. به عبارت ديگر مي توان با استفاده از وسائل و امکانات امروزي اقدام به پيش رس کردن و توليد توت فرنگي خارج از فصل نمود و عرضه توت فرنگي را مدت طولاني تري ادامه داد . البته هزينه هاي اضافي که براي پيش رس کردن ايجاد مي شود به علت قيمت بيشتري که محصول نوبرانه دارد جبران خواهد شد.

پيش رس کردن توت فرنگي در گلخانه:
مطمئن ترين وسيله براي پيش رس کردن استفاده از گلخانه است. مشکل استفاده از گلخانه در درجه اول هزينه سنگين احداث گلخانه و نياز به تخصص و تجربه کافي براي کشت توت فرنگي در گلخانه است.
براي اين منظور مي توان نشاء توت فرنگي را ابتدا اواسط تيرماه تا اوايل شهريور در خزانه انتظار کشت کرد و 5-7 کيلوگرم در هر صدمتر مربع از کودهاي کامل ازت - فسفر - پتاس به نسبت 17 - 12 - 12 به عنوان کود پايه به زمين خزانه دارد. پس از توليد ريشه هاي قوي در نشا بوته ها شروع به ايجاد ساقه هاي رونده مي نمايند. با سرد شدن هوا بوته ها تحت تاثير نور و درجه حرارت پائين قرار گرفته و گل در آنها تشکيل مي شود. در آبان و آذر بوته ها را به گلخانه حمل کرده و در بستر کاشت به فاصله 30 تا 25 سانتي متر کشت مي نمايند.
در گلخانه نيز مقدار 5-3 کيلوگرم کود کامل شيميايي در 100 متر مربع به بستر داده مي شود. درجه حرارت گلخانه را ابتدا روي 8 - 12 درجه سانتي گراد تنظيم کرده و با افزايش شدت نور درجه حرارت را نيز زياد مي کنند و به 15 - 20 درجه سانتي گراد مي رسانند. البته مي توان درجه حرارت را به 8 درجه سانتي گراد کاهش داد. بلافاصله پس از کاشت بايستي به اندازه کافي آبياري نمود. در آبياري توت فرنگي گلخانه اي بايد دقت شود که زمين بطور يکنواخت مرطوب گردد. به منظور جلوگيري از خطر پوسيدگي ميوه در اثر رطوبت زياد بايد گلخانه را به موقع تهويه کرد و بوسيله حرارت خشک رطوبت زيادي را کاهش داد. براي انجام عمل گرده افشاني و تلقيح بهتر گلهاي توت فرنگي در گلخانه مي توان براي هر 1000 متر مربع سطح زير کشت يک کندوي زنبور عسل در گلخانه قرار داد.


گل ها وگیاهان 

نام فارسي :

            سياگروس ( نارگيل زينتي)
 

 نام علمي:

 Syagrus weddeliana             
  

نام تيره:

  Palmaceae                 
 

نام انگليسي :

Baby cocos palm              

  

 

 


خصوصيات: در جواني فاقد ساقه ولي گياه مسن داراي ساقه اي بدون انشعاب كناري – اين ساقه نازك و پوشيده از الياف سياه رنگ – برگها مركب ، به طول 60-30 سانتي متر راست يا كماني با برگچه هاي باريك به عرض 4-3 ميلي متر – رنگ برگها سبز تيره در سطح فوقاني و آبي نقره اي در سطح تحتاني

نور: سايه ( كم نور) تا متوسط

دما: زياد ( گرم)

آبياري: به ميزان متوسط

خاك: خاك جنگلي يا مخلوطي از خاك برگ و تورب

كوددهي: 2 گرم در ليتر هر هفته 1 بار از فروردين تا آبان ماه

ازدياد: بذر در اوايل بهار

عوارض و درمان: خشك شدن انتهاي برگ در اثر كم آبي و يا عدم رطوبت كافي در هوا مي باشد.



 

 سرخس شاخ گوزنی 

نام فارسي: سرخس شاخ گوزني ( پلاني سريوم )
نام علمي: Platycerium bifurcatum
نام انگليسي: Staghorn ferns

خصوصيات: ارتفاع 80-50 سانتي متر – برگها يا فروندهاي مدور با لبه مواج در قسمت عقب گياه و برگهاي شاخ گوزني كه توليد اسپور مي كند در جلوي برگهاي عقبي قرار ميگيرد.

نور: نور كم ( سايه) تا متوسط – در كنار پنجره هاي رو به شمال

دما: دماي مناسب در شب 15 درجه سانتي متر

 آبياري: مقدار متوسط

خاك: مخلوطي از خاك برگ و خزه ( نوع اسفاگنوم)
كوددهي: 1گرم در ليتر هر 3 هفته از فروردين تا شهريور

ازدياد: كاشت اسپور در اوايل بهار ، تقسيم نهالهاي جديد حاصله از استولون

عوارض و درمان: درمحيط هاي خشك مبتلا به كنه و شته ميشود كه سمپاشي با مالاتيون و بعد آب پاشي براي شستشوي باقي مانده سموم توصيه مي شود.

نكته: در مقابل نور شديد آفتاب تابستان مقاومت ندارد و شدت نور تا 50 درصد بايد كاهش يابد.

 

  

 آبشار طلائی   

خانواده: Rosaceae
نام علمی:Rosa banksiae lutea

گونه‌ای رز بالارونده با بلندی و گستردگی ۱۰ متر که روی دیوار، فنس و پرگولا هدایت می‌شود. دارای برگ‌های کوچک سبز پررنگ است. گل‌های فراوان، زرد رنگ و غیر معطر آن در اواخر بهار ظاهر می‌‌شوند.

 

 

نیازها:
به مکان آفتابی و خاک غنی و مرطوب با زهکشی خوب نیاز دارد. حداقل دمای قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

ازدیاد:
به‌ وسیله قلمه خشبی در پائیز و پیوند جوانه در تابستان امکان‌پذیر است.

 

سوسن چل چراغ    
 نام فارسی: سوسن چل چراغ


 نام علمی: Lilium Ledebourii (Baker) Boiss.

ویژگی‌های گیاه شناسی: گیاهی پایا، پیازدار، با ساقه‌ای پوشیده از برگ، به ارتفاع ۵۰ تا ۱۵۰ سانتی متر. برگ‌ها ایستاده، خطی- سرنیزه‌ای، نوک تیز و کرک دار.

 زمان گل و میوه دهی: از اردیبهشت تا مرداد.

پراکندگی جغرافیایی در کشور: این گیاه به تعداد اندک و در رویشگاهی کم وسعت در ارتفاعات عمارلو واقع در۵۰ کیلومتری شرق رودبار در استان گیلان می‌روید.

مصارف و کاربردها: به‌دلیل کمیاب بودن و در نتیجه پهنه گسترش بسیار محدود در این مقوله اطلاعاتی وجود ندارد ولی به‌منظور آشنایی بیشتر با این گیاه، مصارف و کاربردهای یکی از خویشاوندان نزدیک اینگونه با نام فارسی سوسن یا گل سوسن ذکر می شود.

محیط زیست: تولید غذا (انرژی و مواد) به‌عنوان اولین حلقه زنجیره غذایی در زیست بوم‌ها، تلطیف هوا با تولید اکسیژن و رطوبت، حفاظت از خاک در برابر فرسایش آبی و بادی، ایجاد محیط زیست مناسب برای انسان و سایر جانداران مصرف‌کننده و به‌خصوص زیبا سازی محیط از خصوصیات این گیاه است.

خواص درمانی: کرم‌های تهیه شده از پیاز این گیاه به‌دلیل داشتن مقادیر فراوان موسیلاژ به‌عنوان نرم‌کننده پوست و همچنین تسکین‌دهنده التهاب‌های پوستی، سرمازدگی، سوختگی، زخم‌ها، ورم‌ها و سایر بیماری‌های پوستی به کار می‌روند.

 

 

گل اقاقیا

اقاقیا از انواع گل های زیبا با قابلیت کاشت آسان در فضای آپارتمان است.

این گل دارای برگ های زیبا به رنگ زرد و سفید است.

این گیاه در آب و هوای گرم و مرطوب رشد می کند.

قبل از کاشت گلدان ها را با خاک مناسب پر کنید و آن ها را در معرض نور مستقیم خورشید قرار دهید.

بهتر است خاک گلدان هر ۲۵ روز یکبار با بارور کننده های مناسب مخلوط و خاک گلدان هر دو سال یکبار عوض شود.

گل اقاقیا در معرض آفت های گیاهی قرار دارد، از این رو توصیه می شود در صورت لزوم گلدان ها را سم پاشی کنید.

این گیاه هر سال گل می دهد. گلدان ها را در هفته، دو بار آبیاری کنید.

قبل از آبیاری مجدد، دقت کنید خاک گلدان، خشک باشد.

 

 

 

 بنت قنسول:

 بنت قنسول یا پوانزتیا گونه ای از گیاهان تیره افوربیاسه است که بوته آن به بلندی ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر می رسد. این گیاه که اصل آن از کشور مکزیک است، دارای شیره ای سمی است و باید در زمان بریدن ساقه یا چیدن گل آن وقت به خرج داد تا شیره آن با خراش پوست یا چشم و دهان تمامی نداشته باشد.
بهترین راه این است که برای جلوگیری از خروج شیره گیاه محل بریدگی ساقه را در آب گرم ۴۰ درجه قرار دهید. تا خروج شیره گیاه قطع شود. انواع پاکوتاه این گیاه با برگ های پنجه ای و برگ های بلند دارای برگ هایی است که انتهای آنها به رنگ های مختلفی چون قرمز، عنابی، صورتی یا سفید در می آید. گل واقعی این گیاه از دسته ای گلبرگ های ریز، کوچک و سبزرنگ متمایل به سفید تشکیل شده که در میان این برگ های چند رنگ پنهان می ماند.
این گیاه را باید در محل پرنوری قرارداد و آب کمی نیز موردنیاز آن است. اگر بیش از حد دادن آب امساک کنید ممکن است در بهار برگ های گیاه بریزد. در این صورت باید شاخه ها را کوتاه و خاک گلدان را عوض کنید. در فصل پاییز این گیاه تنها به ۱۰ساعت نور روزانه نیاز دارد. بنت قنسول به وسیله قلم زیاد می شود و بهترین فصل برای این کار ماه های تیر و مرداد است.

 

 شاخ گوزن

  بیش از ۲۰ سال از ظهور این فوژر استرالیایی در کلکسیون های گیاهی و به ویژه آپارتمان ها نمی گذرد. شاخ گوزن گیاهی است ایپفیت که در زادگاهش بر روی تنه درختان زنگی می کند. برگ های عقیم پوست مانند آن به تکیه گاه ها می چسبد و برگ های بار آورش که به ارتفاع ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر می رسد برافراشته شده و به طرف انتهای خود متمایل می شودو همین برگ هاست که کنگره های جالبی پیدا می کند و به صورت چنگال به حالت شاخ گوزن در می آید.

این گیاه را به آسانی در گلدان و یا سبدهای کم عمق که خاکی نفوذپذیر و مرطوب داشته باشد، می توان کاشت و خاک آن باید مخلوطی از خزه و الیاف پلیپد و قطعاتی از پوست درخت کاج باشد. «پلاتیسریوم» خواهان نور ملایم و محیط نمناک و مربوط است. برگ هایش مرتبا نیاز به شست وشو دارد و چند هفته ای می توان آن را در آپارتمان نگه داشت. حرارتی در حدود ۱۸ درجه سانتیگراد برای آن کافی است و لذا در زمستان بایستی از رادیوتورها دور نگه داشته شود.

 

 

 

 درخت آهن

 

 نام علمی:  Parrotia persica
 نام عمومی:ironwood ، درخت آهن ، توی ، انجیلی
 خانواده: Hamamelidaceae

این درخت با شكوه و به طور طبیعی بیش از ۲۰ متر رشد می كند كه به نام F.W.Parrotia كه یك طبیعی شناس آلمانی ، جهانگرد و پروفسور علوم دارویی كه اولین صعود را از كوه عرفات در سال ۱۸۲۹ داشت است، نام گذاری شده است. اهل جنگل های منطقه ی جنوب و جنوب غربی دریای خزر است ، اولین بار در Kew در سال ۱۸۴۱ معرفی شد. در جنگل ها گاهی به صورت بوته دیده می شود ، ساقه هایش به شكل گروهی محكم هستند . بعضی اوقات با خودش پیوند میدهد یا با سایر گیاهان، حتی یك ساقه ی تنها هم قادر به رشد كامل است . درختی برجسته است و اخیرا در منابع به درختانی از این گونه با ۸۰ پا اشاره شده است. چوب آن بافت بسیار ظریف و بهم پیوسته ای دارد ، سخت ومحكم است ، از این رو اسم رایج آن ironwood است.

برگ ها بیضوی تا تخم مرغی، بطول حدود ۱۲ سانتی متر و عرض ۶ سانتی متر، در حاشیه مواج و در راس بصورت نوک تیز، سبز براق.
پوست ساقه قهوه ای تا خاکستری. گل ها کوچک، فاقد گلبرگ، و دارای پرچم های قرمز رنگ بوده و در اواخر زمستان تا اوایل بهار ظاهر می شوند. میوه فندقه مانند، کپسولی قهوه ای بطول ۸ میلی متر.

 

 

 سیننژیا

 سیننژیاهای دورگه که بیشتر به نام «گلکسینیا» معروف هستند در ماه های اردیبهشت تا شهریور در گل فروشی ها مشاهده می شوند. این گیاهان زیبا با برگ های درشت و ضخیم و پرزدار، کاملا پرتراکم هستند و دسته ای گل زنگوله مانند در رنگ های سفید، قرمز و یا بنفش در میان آنها از جذابیت ویژه ای برخوردارند.
روی گلبرگ های این گل ها غالبا خال هایی به رنگ متفاوت به وجود می آید که زیبایی گل را دوبرابر می کند. اگرچه به دست آوردن این گیاه از راه کاشتن بذر برای افراد غیرحرفه ای و بدون دسترسی به گلخانه دشوار است، اما با استفاده از پیاز که خاص چند نوع آن است می توان به آسانی آن را پرورش داد.

اگر این پیازها را در اسفند بکارید در خرداد یا تیر می توانید گیاه گل دار آن را داشته باشید. گلکسینیای برزیلی در مخلوطی از خاک خلنگ و خاک برگ به خوبی رشد می کند اما گلدان آنها باید کاملا زه کشی شده باشد زیرا رطوبت زیاد برای آنها خطرآفرین است. اگر این گیاهان را در جایی گرم و کاملا روشن و دور از اشعه مستقیم خورشید قرار دهید به خوبی در آپارتمان نیز گل می دهد. پس از تمام شدن گل ها باید پیاز آنها را در حرارتی نزدیک ۱۰ درجه برای کشت سال آینده نگهداری کرد.

 

 

گیاه هوفاریقون

هوفاریقون با نام علمی L. Hypericum perforatum یك گیاه علفی دایمی از خانواده Hypericaceae است كه بومی غرب اروپا، آسیا و شمال آفریقا می‌باشد. اهمیت این گیاه در چند سال اخیر به عنوان یك داروی گیاهی به خصوص برای درمان افسردگی ملایم تا متوسط به طور قابل توجهی افزایش یافته است. تركیبات موثر اصلی این گیاه شامل هیپرفورین (یك فلوروگلوسینول پرنیله شده) و هیپریسین (یك نفتودیانترون) می‌باشد...
البته تركیبات موثر بیولوژیكی دیگری نظیر فلاونویید و تانن نیز در این گیاه وجود دارد. هرچند هیپریسین به عنوان یك تركیب كلیدی در اندازه‌گیری كیفیت و ارزیابی هوفاریقون مورد استفاده قرار می‌گیرد ولی مطالعات اخیر نشان داده كه هیپرفورین ممكن است عامل ضدافسردگی این گیاه باشد. به هر حال، هوفاریقون یك گیاه پرفروش است كه دارای جایگاه ارزشمندی در بازارجهانی می‌باشد.

 

 

 

  پرنده بهشتی

   نام علمی این گیاه از نام ملکه شارلوت مکلامبورگ استرلیتز همسر ژرژ سوم پادشاه انگلستان گرفته شده است. این جنس که از گیاهان خانواده موز است در تمام دنیا فقط دارای پنج گونه دائمی همیشه سبز است که از این میان فقط یک گونه آن به نام پرنده بهشتی رژینه در باغبانی کاربرد دارد و چهار گونه دیگر به صورت وحشی در طبیعت وجود دارند.

پرنده بهشتی بومی جنوب آفریقا (کاپ) است وبلندی آن حدود یک متر می رسد. این گونه دارای برگ های نسبتا روشن، چرمی و تخم مرغی شکل است که روی دمبرگی به طول ۴۵ سانتیمتر قرار می گیرند. گل آذین آن به طول ۱۵ سانتیمتر در بهار در انتهای ساقه گل دهنده به طول یک متر تا یک متر و نیم ظاهر می شود.

این گل شامل اسپات سبز با رگه های ارغوانی و قایق مانند است که در هنگام باز شدن گل ها به صورت افقی درآمده و در آن ۱۰-۴ گل قرار می گیرد. گل ها دارای کاسه نارنجی و جام آبی رنگ بوده و روی هم رفته شباهت به سر پرنده دارند.خاک آن نیز باید قوی (دارای کود حیوانی پودر گوشت و...) و کمی ماسه ای باشد. برای زود به گل نشاندن گیاه باید در مردادماه زمین را به عمق ۸۰ سانتیمتر شخم زده و به آن کود حیوانی اضافه کرد. اسیدیته مناسب برای گیاه در حدود ۸-۷ می باشد. می توان از کودهای مختلف موجود در بازار طبق دستورالعمل هریک که معمولا در روی جعبه نوشته شده است، استفاده کرد.

 

 

 آپر کاکتوس

یکی از گیاهان بسیار زیبا و خوشرنگی که جنبه تزئینی در آپارتمان شما دارد آپر کاکتوس است. منظره این گیاه موجب شده است که نام آن را کاکتوس دم موشی بگذارند. این گیاه به نسبت شایستگی و ارزش آن معرفی نشده است زیرا هم به سادگی می روید و هم از سال چهارم زندگی شروع به گل دادن می کند.
بهتر است این گیاه را در گلدان های آویخته بکارید و در زمستان در جای روشن و خنک و خشکی نگهدارید تا ساقه هایش که نسبت به رطوبت حساس است پلاسیده نشود. اگر قسمتی از ساقه ها پلاسیده شد باید آن را چیده و در محل زخم ها مقداری داروی ضد قارچ های انگلی بمالید.

گل های به رنگ لعل این گیاه ۸ تا ۹ سانتیمتر معمولا در بهار و در گلخانه ها گاه در ماه اسفند یا فروردین شکفته می شوند. اگر در زمستان روی ساقه های آن مختصری آب پاشیده شود هم موجب برطرف شدن خشکی آنها و هم از بین رفتن کار تنک های قرمزی که گیاه بدان حساسیت دارد خواهد شد. زادگاه این گیاه مکزیک است.

 

 

 کرچک هندی

  یکی از گیاهان زیبای آپارتمانی کروتون یا کرچک هندی است. این گیاهان با رنگ های زنده و متنوع خود در مناطق حاره، پرچین های دلفریب و زیبایی تشکیل می دهند. قد این گیاه در آپارتمان از ۶۰ تا ۷۰ سانتیمتر تجاوز نمی کند و یکی از رنگی ترین گیاهان آپارتمانی از خانواده افور بیاسد است. این گیاه به خاطر رنگی بودن و فرم برگ هایش مورد توجه همگان است.

در برگ های جوان این گیاه سبز به مرور لکه های رنگی به وجود می آید. تنوع رنگ برگ ها و وجود لکه های زرد، قرمز و قهوه ای در متن سبز و براق بودن آنها معرف سلامت گیاه است و زیبایی آن را بیشتر می کند. این گیاه به نور زیاد احتیاج دارد و در سایر رنگ هایش از بین می رود. کروتون نیاز شدیدی به آب دارد ولی باید مواظب بود سوراخ ته گلدان همیشه باز باشد تا خاک گلدان باتلاقی نشود. محیط ساکت و بدون جریان هوا و گرم و یکنواخت بودن درجه حرارت از احتیاجات دیگر این گیاه زیباست.

اجازه ندهید سطح خاک گلدان شما خشک شود. دو سه بار در هفته در تابستان و هر چهار روز یکبار در زمستان آن را آبیاری کنید و در زمستان آبیاری با آب ولرم توصیه می شود. همچنین غبارپاشی روزانه در تابستان و در زمستان هفته ای یکبار ضروری است. بهترین خاک برای این گیاه مخلوطی از خاک باغچه، خاک برگ و ماسه نرم است. مناسب ترین زمان تعویض گلدان بهار است و برای تکثیر آن می توان از قلمه های جوان استفاده کرد. به این نحو که قلمه ها را در بهار در بستری از ماسه نرم می کارند و در مکان گرم و مربوط نگهداری می کنند تا ریشه تولید کند.

 

 

 عبایی

 یکی از گیاهان زیبا و مقاوم آپارتمانی آسپیدیسترالوریدا یا عبایی است. عبایی گیاهی است که منشاء آن ژاپن است و از ساقه های زیرزمینی و زنبقی مانند آن برگ های درشت نوک تیز با الیاف مقاوم به رنگ سبز تیره می روید، چنانکه به نظر می رسد این برگ ها از زیر خاک روییده اند.

نوع خاص این گیاه معروف به واریگاتاست که دارای برگ های متنوع سبز و سفید در هم که ظریف تر از نوع اصلی است. گل های بنفش و گردی که از این گیاه گاهی اوقات در سطح خاک گلدان به چشم می خورد جنبه تزئینی ندارد. این گیاه دارای مقاومتی استثنایی است به طوری که با تمامی شرایط سازگار بوده و حتی در مناسب ترین موقعیت ها از لحاظ نور و حرارت باقی می ماند و فقط خواهان خاک خوب باغچه ای است و کافی است گاهگاهی به آن آب بدهید.

 

 

 

 سیسوس

یکی از بهترین گیاهان آپارتمانی که به شکل سبز و رونده رشد و نمو می کند سیسوس کپن سین است که به فارسی به آن سیسوس می گویند.
این گیاه از تیره های مجاور تاک ها و چسبک ها ست که در مقابل نور ملایم آپارتمان مقاومت دارند و آنها را گاه برای آویز و گاه برای تزئین سبدهای گل به کار می برند از انواع این گیاه، سیسوس برگ درشت یا سیسوس کپن سین و سیسوس برگ ریز و سیسوس رومی است. سیسوس برگ درشت نسبت به رطوبت حساس است و روزانه یکی، دو بار باید با آب روی آن اسپری شود.
این گیاه رشد نسبتا سریعی دارد و در برابر شرایط نامساعد محیطی گاهی اوقات دچار ریزش برگ می شود. سیسوس برگ ریز مقاوم تر از سیسوس برگ درشت است و بهتر در آپارتمان نگهداری می شود.
خاک مناسب برای رشد آنها مخلوطی از خاک چمن یا خاک باغچه و خاک برگ است. برای اینکه این گیاه رشد خوبی داشته باشد، باید آبیاری منظم باشد و نباید در آب دادن زیاده روی کرد. سیسوس گیاه قانعی است و با محیط راهروها و اتاق های گرم نیز سازگاری نشان می دهد و تکثیر آن به وسیله قلمه های سبز ساقه در داخل ماسه انجام می شود.

 

 

کلیویا

 کلیویا یا خورشیدی گیاه دیگری از خانواده آماری لیداسر است که برگ های شبیه به گیاه آماریس دارد با این تفاوت که رنگ برگ ها در کلیویا کمی تیره تر و رگبرگ ها برجسته تر به نظر می رسند و برخلاف آمارالیس تمام دوره رشدی خود را در گلخانه به سر می برد و گیاهی با ارزش اقتصادی است.
زادگاه این گیاه، آفریقای جنوبی است، ساقه ندارد و برگ هایش نوارمانند و غلافی است و به شکل بادبزن قرار می گیرد و رنگ آن سبزتیره است و گل هایش به صورت دسته های ۱۵ تا ۲۰ تایی به شکل یک چتر، نوک یک شاخه صاف و نیزه مانند می روید. گل ها به رنگ قرمز پرتقالی است. اصلاح نژاد این گل سبب شده است تا برگ های آن درشت تر و رنگ برگ های آن تغییر کند. کلیویا گیاهی است پراستقامت که بین ماه های بهمن و فروردین گل می دهد.

از معایب این گل نامنظم بودن فصل گل و نامرغوب بودن برگ های آن است. این گل در زمستان به هوای معتدل نیاز دارد و بهتر است آن را در بالکن ها و راهروهای سقف دار نگهداری کنید. اما در تابستان می توانید آن را بیرون پنجره بگذارید. این گل در سه سالگی شروع به گل دادن می کند و گل هایش بادوام است خاک مناسب برای رشد آن خاک باغچه ای همراه با خاک برگ و موقع تغییر گلدان آن ماه های فروردین و اردیبهشت است.

فراموش نکنید که لازم نیست هر سال گلدان را تغییر دهید، فقط کافی است خاک قسمت روی گلدان را بدون اینکه به ریشه های گوشتی و متورم آن صدمه بزند تعویض کنید. این گیاه در موقع رویش نیاز به آب فراوان دارد. اما از آغاز مهرماه باید به تدریج از میزان آب دهی گل کم شود.

 

 

کلس هیبرید

کلس هیبرید یا حسن یوسف یکی از گل های زیبای آپارتمانی است که در رنگ های زیبا و شادی یافت می شود. این کلس های دورگه را اصولا از نوعی به نام کلس بلومئی که زادگاهش جاده است به دست می آورند.
این گیاه از جمله گیاهان فصلی محسوب می شود که ساقه های آن چهارگوش و برگ هایشان با تنوعاتی از رنگ های سبز مایل به زرد، زرد طلایی، قرمز یا ارغوانی مایل به سیاه مشاهده می شود و جاذبه های تزئینی آنها در زیبایی برگ های درخشان شان نهفته است. آنها را می توانید هم در باغچه ها و هم در گلدان ها بکارید.
مرحله نخست برای تکثیر این گیاه قلمه زدن است که نهال های جوانی با قد و قیافه یکسان تهیه می کنند. راه دیگر تکثیر آن کاشتن بذر است که هم جالب تر است و هم گیاهانی قوی تر با برگ های درشت و رنگ های متنوع به وجود می آید. بذر های این گیاه را ابتدا در یک خاک سبک بکارید و سپس نهال های جوان را به خاکی مغذی تر که بیشتر حاوی خاک مرغوب باغچه ای است منتقل کنید.
در درجه حرارت بالا، آب دادن فراوان و تغذیه آنها با کود محلول سبب رویش عالی و درخشندگی رنگ های گیاه خواهد شد. جای روشن ولی نه در معرض تابش مستقیم خورشید مناسب ترین محل برای آنهاست. گل این گیاه بی ارزش است و به محض پیر شدن باید چیده شود.

 

 

یاس فرنگی

یاس فرنگی گیاهی است بالارونده و زیبا مناسب برای داخل ساختمان ولی خوب چون زیاد قد می‌كشد، بهتر است توسط یك شبكه سیمی شاخه‌هایش در فضایی محدود مهار شود.در غیر این‌صورت بعد از مدتی باید شاخه‌های آن را هرس كرد و یا گیاه به گلدان بزرگتری منتقل شود. زیبایی و عطر گل‌های سفید یاس فرنگی تمام تابستان فضای خانه را روح می‌بخشد. این گیاه به آب فراوان نیاز دارد و بهترین تركیب خاك برایش مخلوطی از خاك رس، ماسه، خاك برگ و كود حیوانی پوسیده (به نسبت مساوی) است و البته گهگاه نیز مقداری كود مایع برای آن خوب است. گلدان یاس فرنگی را باید در محلی كه نور كافی داشته باشد و نه در معرض آفتاب مستقیم قرار داد.

یاس فرنگی را زمستان‌ها باید در جای خنكی كه حرارت آن كمتر از ۱۲درجه سانتی‌گراد نباشد نگه‌داشت و آب كمتری به آن داد. حرارت بالا در زمستان شرایطی فراهم می كند كه گیاه مورد حمله آفاتی مانند شته و شپشك قرار گیرد. تكثیر یاس فرنگی به روش قلمه‌زدن ساقه‌های چوبی سال قبل (دوساله) در خاكی كه حدود ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد گرما داشته باشد انجام می‌گیرد. در چنین شرایطی ریشه كردن قلمه‌ها حدود شش هفته طول می‌كشد.

 

 

 سرخس

 یکی از گیاهان زیبای آپارتمانی که جنبه زینتی دارد سرخس است این فوژر آمریکایی استوایی را باید یکی از جالب ترین گیاهان دانست. برگ های دراز و هلالی شکل آن از قلب گیاه می روید و با حالت پرمانند و انبوه خود چه در باغچه و یا روی میز کنسول ها و کنار مجسمه ها جنبه تزئینی بسیار زیبایی دارد.

از ریشه آن شاخه های رونده ای منتشر می شود که در محل گره های خود ریشه دوانده و موجب ازدیاد آن می شود. این گیاه دارای استعداد جهش و رشد است و دارای گونه های متفاوتی هست مانند «روز دیتی پلومز» که نوک برگچه های آن کنگره دار است یا «تیری جونیز» که برگ هایش نوسان دار است و برگ هایش تا حدی خم می شود این گیاه برای تزئین داخل آپارتمان بسیار ایده آل است.

در زمستان نباید آنها را در نزدیکی رادیاتورها قرار داد زیرا گیاه پژمرده و خراب می شود. خاک گلدان شما باید شامل خاکبرگ، خاک چوب و در صورت امکان مقداری خاک چمن باشد و حرارتی که برای رشد آن نیاز است برابر ۱۵ درجه سانتیگراد و مختصری رطوبت هوا است. آب فراوان از جمله نیازهای آن است برای تکثیر این گیاه انبوه برگ های آن را قسمت کنید و یا از شاخه های رونده و ریشه دار آن می توانید استفاده کنید.

 

 

 

شیپوری

یکی از گیاهان زیبا و تزئینی که می توانید برای مدت محدودی در آپارتمان و به ویژه بالکن های سرپوشیده و راهروهای شیشه شده نگهداری کنید زانترشیا یا شیپوری سفید است. این گیاه از خانواده آداسه هاست و به نام های ریشاردیا، کالا و آروم نیز نامیده می شود. شیپورک ها معروف خاص و عام است و در تهیه دسته گل مورد استفاده بسیاری از گلفروشان قرار می گیرد.

آروم دارای برگ های درشت و نوک تیز به رنگ سبز پررنگ و گل های کم اهمیت آن به دور خوشه ای جمع شده و پایه آن را کاسبرگ بزرگ و ضخیمی به رنگ سفید ناب و به شکل قیف مانند به نام اسپات در بر گرفته است که بخش زینتی گیاه را تشکیل می دهد.

منشا این گیاه آفریقای جنوبی است. ریشه های زنبقی مانند این گیاه را در ماه های شهریور و مهر به صورت هر ۲ یا ۳ سرشاخه در یک گلدان ۱۸ سانتیمتری می کارند و آن را با خاکی مغذی شامل قسمت های مساوی از خاک باغچه و پهن چرب پر می کنند و سپس گلدان ها را در جایی نسبتا گرم می گذارند. آروم هایی که در چنین محلی و در معرض آفتاب قرار می گیرند تا حدود ۶۰ الی ۸۰ سانتیمتر رشد می کنند.

توجه داشته باشید کمبود نور موجب پلاسیدگی برگ ها و خم شدن آنها می شود. از زمان آغاز رویش فعال گیاه، باید مرتب به آن آب داد. فصل گل دادن این گیاه سرتاسر زمستان است. در اواخر اردیبهشت ماه برگ های آروم ها که در گلدان کاشته شده است، شروع به زردشدن کرده و ناگهان می افتند و از این هنگام به بعد یعنی تا اواخر تابستان و رسیدن موعد مجدد رویش زمستانی باید گلدان ها را خشک نگه داشت.

آروم ها را می توان به خوبی در یک گلخانه سرد یا یک بالکن سرپوشیده که مختصری گرم باشد نگهداری کرد، اما در چنین شرایطی گل های آن دیرتر و در حدود بهار به دست خواهد آمد.

 

 

 لیلیوم

 

یکی از گیاهان زیبای آپارتمانی لیلیوم یا زنبق رشتی است که از خانواده لیلیانه و سونی هاست.مدت هاست که سوسن ها را برای استفاده در آپارتمان پرورش می دهند، اما با پیدایش سوسن های هیبدید آمریکایی که واریته های آنها دارای گل های فراوان و رنگ های زیباست این امر بیشتر متداول شده است.
واریته ای از این گیاه به نام هارضی را می توانید به آسانی در گلدان خود بکارید به اینگونه که چندین پیاز را در ظرفی به گنجایش ۲ تا ۳ لیتر جای دهید و پس از آنکه ساقه آنها به ۶۰ تا ۸۰ سانتیمتر رسید نوک هر ساقه، با تعداد ۶ تا ۸ گل درشت کاملا باز به رنگ نارنجی زیبا آراسته می شود.پیازهای این گیاه را می توانید در فروردین ماه در ظرف های بزرگی که کاملا زهکشی شده و ته آن را بستری از شن به قطر ۲ سانتیمتر پوشانده بکارید.
به این صورت که ابتدا ظرف را تا نیمه از خاک مناسب پر کنید و پیازها را روی آن قرار دهید سپس بقیه ظرف را با خاک پر کرده و به صورت توده یا پشته ای در آورید. این خاک باید حاوی دو حجم خاک باغچه شن دار و در حجم تورب و یک حجم ریگ درشت باشد. آنگاه آنقدر آب بدهید که دیگر جذب نشود در این موقع باید گلدان ها را در یک زیرزمینی تاریک که حرارت آن از ۱۰ درجه سانتیگراد تجاوز نمی کند بچینید و هنگامی که جوانه های گیاه به ۷ تا ۸ سانتیمتر رسید سوسن ها را به محلی که دارای حرارت معتدلی باشد منتقل کنید اگر آنها را در نزدیکی پنجره ای بگذارید بزودی ساقه ها رشد کرده و گل ها ظاهر می شوند گلدان هایی که در اواسط اسفندماه به این روش آماده می شوند.
در اواخر اردیبهشت گل می دهند و آنهایی که در اوایل فروردین تهیه می شوند، در آخرین روزهای خردادماه گل خواهد داد. آب دادن به آنها باید پی در پی اما به مقدار کم صورت گیرد تا خاک گلدان را آب نبرد.

 

 

 بنفشه آفریقائی

رنگ‌های متنوع این گل، آن را به یک گیاه محبوب و رایج برای نگهداری در منزل تبدیل کرده است. می‌توان آن را در پشت پنجره یا زیر نور فلورسنت پرورش داد.




  بهترین اقلیم کاشت
نور متوسط تا زیاد را می‌پسندد چنانچه نور طبیعی یا کافی نیست باید از نور فلورسنت استفاده کرد. شرایط گرم یا دمای ثابت ۱۸ درجه سانتی‌گراد برای گیاه مناسب نیست. آبیاری باید با دقت انجام شود و از ریختن آب روی برگ‌ها خودداری کرد و باید اجازه داد تا خاک در بین دو آبیاری کاملاً خشک شود.



نکات پرورشی
گیاه را باید در بستر خاکی و در یک گلدان کم‌عمق کشت کرد و هر سال گلدان آن را تعویض کرد. در بهار و تابستان هر دو هفته یکبار باید گیاهان را با محلول غذائی بنفشه آفریقائی به میزان یک‌چهارم غلظت تغذیه کرده و همچنین می‌توان در هنگام تعویض گلدان‌ها، از کود پوسیده نیز استفاده نمود. گرد و خاک موجود در روی برگ‌ها را با یک پرس نرم پاک کنید.



کاربرد در فضای سبز
بیشتر برای داخل آپارتمان‌ها مناسب است.

 

 

 بنفشه

 این گیاه به‌نام بنفشه انگلیسی هم معروف است و کشت و کار آن بسیار متداول است. ساقه‌های خزنده گیاه به‌راحتی ریشه‌دار شده و گیاه جدید تولید می‌کند و به این طریق گسترش می‌یابد.



 بهترین اقلیم کاشت
به خاک مرطوب، زهکش شده غنی و خنک نیازمند است. آفتاب کاملاً تا متوسط را می‌پسندد ولی در نواحی گرم به سایه کامل نیز مقاوم است.



ارتفاع و گستردگی
ارتفاع آن حدود ۲۰-۵/۱۲ سانتی‌متر و گستردگی آن به ۶۰ سانتی‌متر می‌رسد.



 رنگ گل و فصل گلدهی
گل‌های معطر ۵ گلبرگی و به رنگ بنفش تیره بوده و در اوایل بهار بر روی برگ‌های توده‌ای قلبی شکل که ۵/۷ سانتی‌متر طول دارند ظاهر می‌شوند.



نکات پرورشی
بین گیاهان باید ۳۰ سانتی‌متر فاصله باشند. چنانچه گیاهان پیر شده باشند می‌توان واکاری نمود.



 آفات و بیماری‌ها
کنه تار عنکبوتی می‌تواند به گیاه خسارت بزند و باعث زرد و قهوه‌ای شدن برگ‌ها شود.



 کاربرد در فضای سبز
این گیاه را می‌توان در زیر درختان، درختچه‌ها، در باغ‌هائی که دارای ترکیب وحشی گیاهان هستند و یا باغ‌های صخره‌ای به‌عنوان یک گیاه پوششی معطر استفاده نمود.



 کولیتوارها
Royal Robe :گل‌های ارغوانی با چشم سفید که بلندی ساقه‌اش به ۲۰ سانتی‌متر می‌رسد.
White Czar :گل‌های سفید با رگه‌های صورتی که بلندی ساقه‌اش به ۱۵ سانتی‌متر می‌رسد.
سایر کولیتوارها به رنگ‌های سفید، صورتی، ارغوانی و آبی هستند.

 

 

 

گیس سفید

یکی از گیاهان زیبای آپارتمانی سفالرس سینیس گیس سفید یا پیرانه سر است. اینها صفاتی است که بسیار برازنده این گیاه که رشد بسیار کندی هم دارد، است.
این گیاه به ندرت قبل از رسیدن به ارتفاع ۶ متر گل می دهد بنابراین آن را بیشتر به خاطر موهای بلندی که از هاله هایش آویزان می شود و بر فراز هر ساقه پوششی پشمی و سفید و درخشان شبیه به کلاه گیس ایجاد می کند، می کارند. گیس سفید در زمستان تابع رژیم خشک یا تقریبا خشک است و در تابستان باید به اعتدال آب داده شود. شما باید این گیاه را یک زهکشی کامل بکنید تا بتوانید آب زیادی داخل خاک را تخلیه کنید چون این کار برای گیاه ضروریست. این گیاه نیاز به اشعه مستقیم خورشید دارد چون در سرزمین اصلی خود مکزیک از این نیاز بهره مند بوده است.

 

 

 

 یوکا

یوکا گیاهی است با برگ های کشیده و با نوک تیز و خنجری به رنگ سبز. این گیاه زیبا دو گونه دارد. در یک نوع آن فاصله برگ ها زیادتر است و گل نمی دهد و بیشتر در آپارتمان استفاده می شود، نوع دیگرآن فاصله برگ کمتر است و گل های آن به شکل زنگوله واژگون و سفید و کرم برای که کشت در باغچه مناسب تر است.

اما می توانید هر دو گونه را هم در باغچه و هم در آپارتمان نگهداری کنید. به دلیل مقاوم بودن این گیاه در شرایط نامساعد نور، دما و هوا می توانید در اتاق یا خارج از خانه از آن نگهداری کنید. این گیاه زیبا به نور کافی احتیاج دارد و در سایه فاصله برگ های آن زیاد می شود و حالت نامناسبی پیدا می کند. درجه حرارت مطلوب گیاه در زمستان ۱۰ تا ۱۶ درجه سانتیگراد است. تکثیر این گیاه در بهار با جدا کردن پاجوش ها از گیاه صورت می گیرند. نوع دیگر آن کاشتن قلمه در شن است. اگر جوانه انتهایی گیاه را ببرید، پس از مدتی در قسمت جوانه انتهایی دو یا سه شاخه می شود که از آنها می توانید برای قلمه زدن استفاده کنید.

 

 

دیفن باخیا

 دیفن باخیا گیاهی است از خانواده آراسه (Arasees) با تقریبا در حدود ۳۰ گونه و تعداد زیادی واریته های گوناگون . این گیاهان دائمی همیشه سبز، بومی آمریکای جنوبی بوده و به خاطر برگ های زیبایش کاشته می شود و برای گلخانه ها و آپارتمان های شوفاژدار و یا در مکان هایی که درجه حرارت زمستان به اندازه کافی باشد، مناسب است. گونه های مختلف این گیاهان تقریبا دارای نیازهای مشابهی از نظر آب و هوا و رطوبت است.

برگ ها تقریبا بیضی کشیده با نوک تیز و در روی ساقه به طور مارپیچ به وجود می آیند. رنگ برگ ها معمولا سبز تیره و دارای نقاط یا لکه های سفید کرم رنگی در دو طرف رگبرگ اصلی است. تقریبا حاشیه برگ ها سبز است. اندازه برگ ها بر حسب گونه متغیر بوده و در بعضی از گونه ها به اندازه های نسبتا بزرگی (۵۰ سانتیمتر) می رسد . با وجودی که گیاه همیشه سبز است، عمر برگ ها کوتاه بوده و به تدریج می ریزند .
این گیاه در گلدان به ندرت گل می کند. گل های آن قابل توجه نیست و بهتر است با چاقوی تیزی بریده شوند تا نیروی گیاه بیهوده به هدر نرود . اگر گیاه امکان رشد داشته باشد بلندی آن به دو متر و نیم نیز می رسد و تنه آن هنگامی که برگ ها ریخته اند، بندبند و یا حلقه ای شبیه پیچ چوب پنبه بازکن است ساقه آن محکم و تو پر است. شیره گیاهان این جنس سمی است و باید از تماس آن با چشم و دهان اجتناب کرد. بلعیدن شیره تلخ این گیاه باعث ورم بافت های ظریف گلو شده به حدی که قوه گویائی را فلج می کند.

 

 

 

فیکوس

 

 فیکوس یکی از قدیمی ترین و محبوب ترین گیاهان خانگی و زادگاهش در هند و مالزی است. در هوای آزاد ارتفاع این گیاه به بیش از ۲۵ متر می رسد و در شرایط عادی به خوبی رشد می کند حتی ریشه های هوایی می دهد. برگ های این گیاه پهن و براق و چرمی با نوک تیز به صورت متناوب در طول ساقه می رویند. هنگامی که برگ های پیر آن شروع به ریختن می کند، گیاه بدمنظره می شود در این حالت آن را از نزدیک سطح خاک قطع کنید تا گیاه دوباره جوان شود. این گیاه به نور کامل اما نه نور مستقیم خورشید نیاز دارد و نمی تواند در سایه رشد مطلوبی داشته باشد.

چون این گیاه نسبت به خشکی مقاوم است در نتیجه آب زیاد از حد به گیاه آسیب می رساند. در آبیاری اجازه دهید سطح خاک در بین دو آبیاری کاملا خشک شود. در تابستان هفته ای دو بار و در زمستان هفته ای یک بار آبیاری کافی است. بهترین خاک برای رشد این گیاه مخلوطی از برگ پوسیده و کود حیوانی و خاک رس است. تکثیر این گیاه به صورت قلمه است. توجه داشته باشید که گلدان گیاه مریض را هرگز عوض نکنید چون باعث از بین رفتن گیاه می شود.

 

 

رز مینیاتور

رزهای مینیاتور مانند رزهای معمولی از خانواده گل سرخیان و شامل درختچه های کوچک با برگ های ریزان و تقریبا بدون خار هستند. برگ های کوچک و مرکب آنها از پنج یا هفت برگچه بیضی شکل و دندانه دار تشکیل شده است.
گل های آن به صورت تکی یا جفت از غنچه های خوش فرم شکفته و باز می شوند.نیازهای رزهای مینیاتور، مانند رزهای معمولی است که شامل خاک حاصلخیز، آفتاب کافی، زهکشی خوب، هرسً منظم سبک و بالاخره محافظت در مقابل آفات آن به ویژه «کنه، شته ن سفیدک رز» است.
رزهای مینیاتور را می توان در گلدان های پلاستیکی که دارای منافذ زیادی برای رد کردن آب هستند کاشت و به درون آپارتمان منتقل نمود و از آنها گلدانی با آرایش ۱۲ - ۱۰ سانتیمتر برای پشت پنجره اتاق ترتیب داد. تعویض گلدان ها به طور سالیانه در ماه های اسفند یا فروردین انجام می گیرد.در بهار می توان گلدان را برای مدتی به داخل ساختمان آورد . چنانچه این مدت طولانی شود و نور به اندازه کافی نباشد، ممکن است جوانه ها پوک شده و چروک خورده و منجر به ریزش برگ ها شود.

 

 گل ادونتوگلوسم

 ادونتوگلوسم از خانواده ارکیده ها است که بلندی گیاه در انواع آن به ۲۵ تا ۷۵ سانتیمتر می رسد. این نوع به عنوان مقاوم ترین نوع ارکیده جهت نگهداری در منزل شناخته شده است زیرا استقامت قابل توجهی در برابر خشکی هوا از خود نشان می دهد.
مناسب ترین محل برای نگهداری آن پنجره های رو به مشرق است تا از آفتاب صبحگاهی بهره مند شود. در پایان فصل گل دهی (پاییز) از میزان آب تا حد قابل ملاحظه ای باید کاست. در این هنگام حرارت می تواند تا ۸ درجه سانتیگراد پایین بیاید.لازم است در بهار آن را به گلدانی حاوی دو قسمت ریشه خرد شده سرخس، یک قسمت پیت و یک قسمت خاک برگ پوسیده منتقل نمایند. ضرورت دارد در کف گلدان لایه ضخیمی از سنگ ریزه یا شکسته های گلدان قرار داد تا به هیچ وجه آب در ته گلدان باقی نماند.
با شروع رشد گیاه مجدد آزادانه به آن آب داده شود و گاه همراه آب کود مایع اضافه نمایند. بهتر است روی نخستین جوانه ها تا مدتی آب بپاشند. همیشه از آب خالص یا آب باران استفاده شود، زیرا آب های دارای گچ یا آهک برای این گیاه بسیار زیان آور است.زیاد کردن این گیاه به وسیله تقسیم ریزوم آن (ساقه ضخیم زیرزمینی) صورت می گیرد.

 

 

شمعدانی

 

 یکی از گل های زیبای آپارتمانی که در رنگ های شاد و زیبا وجود دارد شمعدانی است، چنانکه می دانیم گیاهان معروف به ژرانیوم باغچه ای و ژرانیوم پیچ، واریته هایی از پلارگنیوم است. این گیاهان زیبا شاخ و برگ های انبوه کروی شکل و کرکداری دارند و گل های آنها درشت و به رنگ های سفید و قرمز یا بنفش است که معمولا در قسمت زیرین گلبرگ ها لکه های تیره رنگی دیده

  می شود.

این گیاهان بر حسب تاریخ تهیه قلمه آنها از آغاز فروردین تا پایان مردادماه به گل می نشیند و ازجمله گیاهان گلخانه های سرد است. سازگاری آنها بسیار خوب است و در زمستان باید در کنار پنجره و در حرارتی حداکثر ۱۲ درجه سانتیگراد قرار گیرد. خاک مناسب برا ی آنها مخلوطی از خاک باغچه ای شن دار همراه با مختصری خاکبرگ و تورب پوسیده است. در فصل بهار و اوایل تابستان به آب زیاد نیاز دارد و در همین هنگام است که دادن چندبار کود محلول بدان نیز بسیار مناسب خواهد بود.

 


 

 

 


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط نسترن در شنبه بیست و نهم فروردین 1388  |
 
 
بالا